شان نزول آيات قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥٧ - كيفر قتل عمد

اتفاق «قيس بن هلال فهرى» نزد بزرگان «بنى‌النجّار» فرستاد و دستور داد:

اگر قاتل «هشام» را مى‌شناسند، او را تسليم برادرش «مقيس» نمايند و اگر نمى‌شناسند، خون‌بها و ديه او را بپردازند آنان هم چون قاتل را نمى‌شناختند، ديه را به صاحب خون پرداختند و او هم تحويل گرفت و به اتفاق «قيس بن هلال» به طرف «مدينه» حركت كردند در بين راه بقاياى افكار جاهليت، «مقيس» را تحريك نمود و با خود گفت: قبول ديه موجب سرشكستگى و ذلت است، لذا هم‌سفر خود را كه از قبيله «بنى‌النجّار» بود به انتقام خون برادر كشت و به طرف «مكّه» فرار نمود و از اسلام نيز كناره‌گيرى كرد.

پيامبر صلى الله عليه و آله هم در مقابل اين خيانت خون او را مباح نمود، آيه فوق به همين مناسبت نازل شد كه مجازات قتل عمد در آن بيان شده است. [١]

ا ٩٤ يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا إِذا ضَرَبْتُمْ في‌ سَبيلِ اللَّهِ فَتَبَيَّنُوا وَ لا تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقى‌ إِلَيْكُمُ السَّلامَ لَسْتَ مُؤْمِناً تَبْتَغُونَ عَرَضَ الْحَياةِ الدُّنْيا فَعِنْدَ اللَّهِ مَغانِمُ كَثيرَةٌ كَذلِكَ كُنْتُمْ مِنْ قَبْلُ فَمَنَّ اللَّهُ عَلَيْكُمْ فَتَبَيَّنُوا إِنَّ اللَّهَ كانَ بِما تَعْمَلُونَ خَبيراً

اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! هنگامى كه در راه خدا گام مى‌زنيد (و به سفرى براى جهاد مى‌رويد)، تحقيق كنيد! و به خاطر اين كه سرمايه ناپايدار دنيا (و غنائمى) به دست آوريد، به كسى كه اظهار صلح و اسلام مى‌كند نگوئيد: «مسلمان نيستى»! زيرا غنيمت‌هاى فراوانى (براى شما) نزد خداست. شما قبلًا چنين بوديد؛ و خداوند بر شما منّت نهاد (و هدايت شديد). پس، (به شكرانه اين نعمت بزرگ،) تحقيق كنيد! خداوند به‌آنچه انجام مى‌دهيد آگاه است.

[١] «مجمع البيان»، ذيل آيه مورد بحث؛ «بحار الانوار»، ج ٢٢، ص ٢١؛ «الميزان»، ج ٥، ص ٤٤؛ «تفسير قرطبى»، ج ٥، ص ٣٣٣؛ «درّ المنثور»، ج ٢، ص ١٩٥.