سوگندهاى پر بار قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٢٠ - وظيفه سوم بيان نعمتهاى الهى و شكر آن

اى رسول ما! نعمتهاى فراوانى كه پروردگارت به تو عنايت كرده شكرگذار باش، و آنها را ابراز و اظهار كن، و براى ديگران بازگو بنما.

برخى از مردم برخلاف اين آيه شريفه عمل مى‌كنند، هر چه به دست مى‌آورند پنهان مى‌كنند. و در پاسخ كسانى كه از وضع كار و كسب آنها سؤال مى‌كنند آهى از ته دل مى‌كشند و مى‌گويند: «خدا را شكر يك لقمه بخور و نمير به دست مى‌آيد!» در حالى كه آلاف و الوف سود برده‌اند، و هر روز بر سرمايه و درآمدشان اضافه مى‌گردد.

آشكار كردن نعمتهاى پروردگار سه مرحله دارد:

١. مرحله زبانى: انسان خداوند را بخاطر نعمتى كه به وى ارزانى داشته شاكر باشد. اگر در معامله و تجارت سود كردى، و با سود حاصل بدهيهايت را پرداخته، و سر و سامانى به زندگيت دادى، خدا را شكر كن كه اين نعمتها را به تو عنايت كرده است.

٢. شكر عملى: يعنى اين نعمتها در زندگى انسان ظاهر شود. سطح درآمدت كه بهتر مى‌شود اسباب آسايش بيشترى براى خانواده‌ات فراهم كن، نه اينكه رفتار منافقانه‌اى داشته باشى. از نظر مالى ثروتمند باشى ولى لباس مندرسى بپوشى، و زندگى فقيرانه‌اى در پيش بگيرى كه هر كس وضع تو را ببيند تصوّر كند انسان نيازمندى هستى. داخل خانه‌ات همچون قصر ولى نماى بيرونى آن را همچون ويرانه‌اى جلوه مى‌دهى تا مردم تو را انسان مستمندى بدانند. اين كار منافات با شكر نعمتهاى پروردگار دارد؛ علاوه بر اينكه عملى منافقانه و رياكارانه است. اسلام نمى‌گويد اسراف كن، بلكه مى‌گويد، از نعمتهاى الهى درست استفاده كن.

٣. سهيم كردن ديگران: علاوه بر شكر زبانى و عملى، لازم است ديگران را نيز در نعمتهايى كه خداوند به ما ارزانى داشته سهيم كنيم، و آن را در انحصار خود قرار ندهيم. پيامبر گرامى اسلام در روايت زيبايى مى‌فرمايند:

«إنَّ اللَّهَ يُحِبُّ انْ يَرى‌ اثَر نِعْمَتِهِ عَلى‌ عَبْدِهِ؛

خداوند هنگامى كه نعمتى به بنده‌اش مى‌دهد، دوست دارد كه آثار آن نعمت را در زندگى او ببيند». تحقّق اين روايات عملى كردن مراحل سه گانه بالاست.