سوگندهاى پر بار قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٤ - نفس و معانى آن

يك توصيه مهم:

در عصر و زمان ما بر كسانى كه مى‌خواهند اسلام را بهتر بشناسند، لازم است با علوم طبيعى روز آشنا شوند. زيرا اطّلاع از علوم طبيعى، در بحث توحيد، تفسير قرآن، معاد و مانند آن، هر چند بصورت اجمالى و مختصر، يك پيش‌نياز است. چرا كه با دانستن اسرار خلقت، كه در علوم طبيعى به آن اشاره شده، بهتر مى‌توان اين مباحث را درك و تبيين كرد. گواه بر اين مطلب سخن يكى از دانشمندان است كه مى‌گويد: «در گذشته هضم و باور اينكه در روز قيامت پوست و گوشت انسان بر عليه او شهادت مى‌دهند، سخت بود؛ امّا اكنون پيشرفت‌هاى حاصل در علم شبيه‌سازى باور اين مطلب و شبيه آن را آسان كرده است. زيرا اين علم به انسانها ثابت كرد كه در هر سلولى از سلولهاى انسان، يك انسان كامل با تمام اعضا و جوارح بصورت بالقوّه نهفته است، كه در شرايط خاصّى مى‌تواند رشد نموده، و تبديل به يك انسان شود و سخن بگويد».

نتيجه اينكه هر چه با علوم طبيعى بيشتر آشنا شويم، معرفت ما نسبت به عظمت خالق آسمان و زمين بيشتر خواهد شد.

سوگند به روح انسان:

«وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا* فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا»

خداوند متعال در اين آيه شريفه به نفس آدمى، و آن كس كه آن را آفريده، و بصورت معتدل قرار داده، سوگند ياد كرده و در ادامه متذكّر اين نكته مى‌شود كه به آفرينش روح انسان قناعت نكرده، بلكه فجور و تقوا را نيز به او تعليم داده است.

يعنى هم اسباب سعادت را در اختيارش نهاد، و هم عوامل شقاوت را به وى معرّفى كرده، و به عبارت ديگر، راه و چاه را به انسان نشان داده است.

نفس و معانى آن:

كلمه نفس و مشتقّات آن بطور گسترده در قرآن مجيد بكار رفته است. اين واژه معانى مختلفى دارد، كه به چهار مورد آن با استناد به آيات قرآن اشاره مى‌شود: