سوگندهاى پر بار قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١٧ - ج) معلّم فرشتگان!

سؤال: منظور از روح خدايى چيست؟ آيا منظور اين است كه خداوند روح و جسم دارد، و بخشى از روح خويش را در جسم انسان دميده است؟

پاسخ: قطعاً منظور اين نيست، چرا كه چنين عقيده‌اى باطل و بى‌اساس است.

بنابراين، منظور از «روحى» در دو آيه فوق يك روح والا، برجسته و با عظمت است كه از شدّت بزرگى و والايى، خداوند آن را به خود نسبت داده است، و به اصطلاح طلبگى اضافه در كلمه روحى، اضافه تشريفيّه است. اين امتياز نيز ويژه انسان است و بايد هم‌چنين باشد، چرا كه موجودى لياقت خليفة اللهى را پيدا مى‌كند كه از روح با عظمت منسوب به پروردگار در او دميده شده باشد.

ج) معلّم فرشتگان!

پس از گفتگويى كه بين خداوند و فرشتگان پيرامون آفرينش موجودى جديد به نام انسان صورت گرفت، و فرشتگان به چنين كارى رأى منفى دادند، خداوند آنها را با جمله: «من حقايقى مى‌دانم كه شما نمى‌دانيد» [١] قانع كرد، و انسان را آفريد، فرشتگان را به آزمون «علم الاسماء» فرا خواند، تا از اين طريق برترى انسان بر فرشتگان براى آنان عينيّت يافته و ملموس شود. فرشتگان كه از اين امتحان موفّق بيرون نيامدند، خطاب به پروردگار عرضه داشتند: «منزّهى تو! ما چيزى جز آنچه به ما تعليم داده‌اى نمى‌دانيم». [٢] آنگاه آنان را بسوى آدم رهنمون شد، و به وى دستور داد علم الاسما را به فرشتگان تعليم دهد. هنگامى كه حضرت آدم عليه السلام به فرمان پروردگار فرشتگان را از علم الاسماء آگاه كرد، خداوند مطلبى را كه قبلًا بصورت كوتاه و سربسته به آنها گوشزد كرده بود، با شرح بيشترى بيان كرد كه: «آيا به شما نگفتم كه من، غيب آسمانها و زمين را مى‌دانم؟ و نيز مى‌دانم آنچه را شما آشكار مى‌كنيد، و آنچه را پنهان مى‌داشتيد». [٣] و ملائكه فرموده خدا را تصديق كردند، و علم اجمالى آنها در مورد

[١]. بقره، آيه ٣٠.

[٢]. بقره، آيه ٣٢.

[٣]. بقره، آيه ٣٣.