سوگندهاى پر بار قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١٨ - د) مسجود فرشتگان

برترى انسان تبديل به علم تفصيلى شد، و بدين وسيله آدم معلّم فرشتگان شد، و اين نيز از امتيازات ويژه انسان است.

سؤال: علم الاسماء چيست؟

پاسخ: در تفسير «علم الاسماء» نظريّه‌هاى متفاوتى ارائه شده، كه يكى از تفاسير آن آگاهى از اسرار عالم هستى است. جهان هستى، بلكه تنها يكى از موجودات اين جهان به نام انسان، بلكه يك عضو و عنصر كوچك انسان يعنى سلول بدن وى، اسرار و رموز فراوانى دارد. تا آنجا كه يكى از دانشمندان فقط در مورد سلول بيش از پنج هزار صفحه نوشته است! علاوه بر اين، يافته‌هاى ما در مورد اسرار موجودات هستى، در برابر نايافته‌هاى ما چيز كمى است. خداوند علم اسرار هستى را به آدم تعليم كرد.

د) مسجود فرشتگان‌

پس از آنكه فرشتگان در گام اوّل لفظاً تصديق كردند كه انسان موجود برتر است، و بعد از تلمّذ و شاگردى در محضر حضرت آدم عليه السلام، در گام دوم قلباً نيز به اين معنا اعتقاد پيدا كردند، بايد مرحله سوم اين تصديق، كه تصديق عملى است را نيز به انجام رسانند. و لذا فرمان سجده بر آدم خطاب به فرشتگان صادر شد. همه فرشتگان در راستاى ارج نهادن به اين آفرينش ويژه، و به منظور اطاعت فرمان الهى در پيشگاه حضرت آدم، سر بر سجده سائيدند. و فقط يك نفر تخلّف كرد، و او ابليس بود!

كسى كه جزء فرشتگان نبود، بلكه از جنّيان بود، و بخاطر تكبّر و نافرمانى‌اش در صف كافران قرار گرفت. و چه خوب كه ابليس بر آدم سجده نكرد، چرا كه او لياقت اين عبادت الهى را نداشت.

آرى! نمايندگى پروردگار، برخوردارى از روح خدايى، احراز مقام استادى فرشتگان، و مسجود ملائكه شدن چهار ويژگى ممتاز و منحصر به فرد انسان است، كه هيچ يك از موجودات آن را در اختيار ندارند.