سوگندهاى پر بار قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٥ - تفسير اوّل فرشتگان

صافّات هم نيست، امّا تعداد صفحات اين سوره مدنى تقريباً هفت برابر سوره صافّات است. و اين نشان مى‌دهد كه آيات سوره بقره نسبت به سوره صافّات طولانى‌تر است. ساير سوره‌هاى مدنى نيز چنين هستند.

نتيجه اينكه سوره‌هاى مكّى پيرامون مبدأ و معاد سخن مى‌گويد، امّا سوره‌هاى مدنى به مسائل ديگرى مى‌پردازد. علاوه بر اين، آيات سوره‌هاى مكّى كوتاه و كوبنده، امّا آيات سوره‌هاى مدنى بلند و ملايم‌تر است.

تفاسير سه گانه، براى سوگندهاى سه گانه:

قبل از بيان تفاسير سه گانه، لازم است معناى سه واژه‌اى كه به آن سوگند ياد شده، بيان شود.

١. «صافّات» اين كلمه به معناى صف كشيدگان است، و «صفاً» به معناى صفوف منظّم.

٢. «زاجرات» به كسانى گفته مى‌شود كه جلوى مشكلات و مفاسد را مى‌گيرند.

٣. «تاليات» كسانى هستند كه پيوسته ذكر خدا را بر لب جارى مى‌سازند.

تفسير اوّل: فرشتگان‌

طبق اين تفسير، كه غالب مفسّران آن را انتخاب كرده‌اند، خداوند متعال به سه گروه مختلف از فرشتگان سوگند خورده است:

١. فرشتگانى كه صف كشيده‌اند، و در صفوفى منظّم آماده انجام مأموريّتهاى الهى هستند، چرا كه خداوند فرشتگان فراوانى دارد كه در گروه‌هاى متعدّدى آماده انجام وظايف خويشند.

سؤال: مگر نه اينكه خداوند هر كارى را اراده كند، آن كار بوقوع مى‌پيوندد «إِذَا أَرَادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ» [١] پس چه نيازى به فرشتگان مختلف، كه مأموريّتهاى‌

[١]. مضمون آيه مذكور در آيات متعدّدى به چشم مى‌خورد، ولى آيه مذكور آيه ٨٢ سوره يس است.