سوگندهاى پر بار قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩ - سوگند دروغ در روايات اسلامى

جالب اينكه تعبير مذكور در سراسر قرآن فقط دوبار به كار رفته است؛ يكبار در مورد منافقين دو چهره، كه با قسم‌هاى دروغ مردم را از راه خداوند منحرف مى‌كنند، و بار ديگر در سوره توبه در مورد مشركان از يهود.

همين دو آيه براى ارائه تصويرى روشن از زشتى قسم دروغ و مجازاتهاى شديد آن در قرآن مجيد كافى است.

سوگند دروغ در روايات اسلامى:

روايات متعدّدى از پيشوايان دينى در اين زمينه وجود دارد كه به چند نمونه آن قناعت مى‌شود:

١. امام صادق عليه السلام خطاب به يكى از يارانش به نام سدير مى‌فرمايد:

«يا سُدَيْرُ مَنْ حَلَفَ بِاللَّهِ كاذِباً كَفَرَ، وَ مَنْ حَلَفَ بِاللَّهِ صادِقاً اثِمَ‌

؛ اى سدير! هر كس به نام خدا قسم دروغ ياد كند مرتكب گناه بزرگى شده، و اگر قسم راست بخورد كار مكروهى بجا آورده است». [١]

منظور از كفر در روايت مذكور خروج از دين نيست، بلكه منظور گناه بزرگ و كبيره است. بنابراين، قسم دروغ از گناهان كبيره است.

همان‌گونه كه منظور از «إثم» در اين حديث، گناه و معصيت نيست، بلكه كراهت شديد است.

نتيجه اينكه قسم دروغ گناه كبيره است؛ و قسم راست كراهت شديد دارد.

٢. در روايت ديگرى از امام صادق عليه السلام مى‌خوانيم كه:

روزى عدّه‌اى از ياران خاصّ حضرت عيسى بن مريم عليهما السلام خدمت آن حضرت رسيده، و عرض كردند: اى تعليم دهنده خوبيها، ما را ارشاد كن.

حضرت در پاسخ به تقاضاى آنان فرمود:

«انَّ مُوسى‌ نَبِىَّ اللَّهِ امَرَكُمْ انْ لا تَحْلِفُوا بِاللَّهِ كاذِبينَ وَ أنَا آمُرُكُمْ انْ لا تَحْلِفُوا بِاللَّهِ كاذِبينَ وَ لا صادِقينَ‌

؛ پيامبر خدا حضرت‌

[١]. وسائل الشيعه، ج ١٦، كتاب الايمان، باب ١، ح ٦.