سوگندهاى پر بار قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨١ - مقسم له (آنچه براى آن سوگند خورده شده)
٦٧ درجه به پايين، شب و روز بصورت متناوب است، هر چند در برخى مناطق ممكن است شب يك ساعت و روز بيست و سه ساعت يا بالعكس باشد. خلاصه اينكه هرچند شبها و روزها در سراسر كره زمين در طول سال از نظر كوتاهى و بلندى متفاوتند؛ امّا در مجموع همه جا بطور مساوى و عادلانه از اين دو نعمت برخوردارند؛ همه شش ماه از تاريكى استفاده مىكنند، و شش ماه از نعمت نور برخوردارند.
آرى! هر يك از نور و ظلمت در جاى خود نعمت است؛ و چنانچه برچيده شود بشر قادر بر ادامه زندگى نخواهد بود.
سؤال: چطور ممكن است نور برچيده شود و ظلمت تمام جهان را فرا گيرد، و يا به تعبير ديگر شب جاودانه گردد؟ يا ظلمت برچيده شود، و نور تمام جهان را فرا گيرد و روز جاودانه شود؟
جواب: چنانچه كره زمين از حركت باز ايستد آن سمت زمين كه به طرف خورشيد قرار گرفته همواره روز، و سمت ديگر آنكه خورشيد بر آن نمىتابد همواره شب خواهد بود.
مقسم له (آنچه براى آن سوگند خورده شده):
سوگند به ماه تابان، سوگند به سحرگاهان، و سوگند به سپيده صبح كه روز قيامت موضوع بسيار مهمّى است. قسمهاى سهگانه براى اهميّت روز قيامت و توجّه به اين موضوع خطير است. دادگاهى كه تمام اعمال انسان، حتّى كوچكترين اعمال خوب و بد وى را محاسبه، و سپس پاداش يا كيفر مىدهد «فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَه* وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرّاً يَرَهُ». [١] دادگاهى كه قاضى آن خداوند متعال، كادر اجرايى آن فرشتگان، شهودش اعضاى بدن آدمى و زمين و زمان است. دادگاهى كه هيچ سفارش و رشوه و هديهاى نمىپذيرد. واقعاً چه روز با عظمتى است؛ روزى كه افراد بدكار نامه
[١]. زلزله، آيات ٧ و ٨.