سوگندهاى پر بار قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠٦ - سوگند به روز و شب براى چه؟

مى‌كند، و در پى آن روز مجدّداً مى‌آيد. و همان‌گونه كه روز و شب و به تعبير ديگر ضحى و قطع موقّت آن از نعمتهاى پروردگار است، وحى الهى و قطع موقّت و كوتاه مدّت آن نيز از نعمتهاى بزرگ خداوند است.

قسم به روز هنگامى كه جهانگير مى‌شود، و سوگند به شب آنگاه كه تاريكى‌اش همه جا را فرا مى‌گيرد، كه برخلاف آنچه بت‌پرستان ومشركان و دشمنانت مى‌گويند، ما تو را رها نكرده، و بر تو خشم نكرده‌ايم، بلكه در قطع وحى الهى در كوتاه مدّت نيز مصلحت و حكمتى نهفته، كه به نفع تو و مسلمانان است.

«وَلَلْآخِرَةُ خَيْرٌ لَّكَ مِنَ الْأُولَى‌» براى اين آيه شريفه دو تفسير بيان شده است:

الف) خداوند نعمتهاى فراوانى در دنيا به توى پيامبر صلى الله عليه و آله داده است، يتيم بودى پناهت داد، گم شده بودى پيدايت كرد، فقير بودى بى‌نيازت ساخت (كه شرح اين نعمتها در مباحث آينده خواهد آمد) امّا نعمتهايى كه در جهان آخرت نصيب تو خواهد شد بالاتر و والاتر از نعم دنيايى است.

ب) «آخرت» در اين آيه به معناى جهان ديگر نيست، بلكه قسمت پايانى عمر پيامبر صلى الله عليه و آله است، همان‌گونه كه «اولى» به معناى دنيا نيست، بلكه به معناى نيمه اول عمر حضرت رسول صلى الله عليه و آله است. مطابق احتمال دوم، نيمه دوم عمر رسول خدا صلى الله عليه و آله (كه به مدينه آمد و حكومت اسلامى تشكيل داد و از چنگال مشركان نجات يافت و روز به روز بر تعداد مسلمين و عزّت و عظمت اسلام افزوده شد) بهتر و درخشان‌تر از نيمه اوّل عمر اوست. طبق اين تفسير، آيه شريفه جزء خبرهاى غيبى قرآن محسوب مى‌شود، چرا كه خداوند در مكّه از موفقيّت سالهاى آينده پيامبر اسلام در مدينه خبر داده است.

به تعبير ديگر، خداوند عاقبت سختيها و مشقّتها و ناملايمات پيامبر و مسلمانان را در مكّه عاقبتى خوب و خوش پيش بينى مى‌كند، چيزى كه براى همه انسانها حائز اهميّت است.