سوگندهاى پر بار قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٩ - شرح و تفسير مقسم له

جويده‌اى كه به صورت استخوان درآمده است) ٥. هنگامى كه گوشت روى استخوانها را مى‌گيرد (كسونا العظام لحماً) ٦. «خلق آخر» كه روح دميده مى‌شود.

٧. مرحله جنين كامل كه آماده تولّد مى‌شود ٨. وليد (كودك پس از تولّد) ٩. رضيع (كودك شيرخوار) ١٠. فطيم (كودكى كه از شير گرفته شده است). سپس دوره‌هاى كودكى و نوجوانى و جوانى، كامل مردى، آغاز پيرى، و پيرى و ناتوانى و سرانجام مرگ و نيستى. خلاصه اينكه انسان همواره در حال تغيير و تحوّل از يك مرحله به مرحله ديگر است. علاوه بر چهل منزل اصلى، تحوّلات فرعى نيز وجود دارد؛ چون گاه فقير است و گاه غنى، گاه شاد است و گاه غمگين، گاه سالم است و گاه بيمار، گاه عزيز و گاه ذليل، گاه موفّق و گاه ناموفّق، گاه فرمانبردار و گاه فرمانده، و ديگر حالات فرعى، كه از ضرب اين حالات در حالات اصلى، تغيير حالات بسيار زيادى براى انسان بدست مى‌آيد. نتيجه اينكه «طبق» معانى مختلفى دارد، ولى در اينجا به معناى «حالت» است، بنابراين آيه شريفه حكايت از حالات گوناگون انسان دارد.

و امّا «لتركبن»: با توجّه به اين جمله، انسان سوار بر حالات دگرگون و تغييرپذير خويش است. و به تعبير ديگر، حالات مختلف انسان شبيه مركبهاى گوناگونى است كه انسان سوار بر آن مى‌شود.

توضيح اينكه: در زمانهاى گذشته كه وسائط نقليّه امروزى نبود، و مهمترين وسيله سوارى مردم اسب بود، حكومتها براى رساندن اخبار به شهرها و كشورهاى ديگر از پيك استفاده مى‌كردند. آنها براى اينكه به كار خويش سرعت دهند، و اخبار را در زمان كوتاهترى به مقصد برسانند، در منازل وسط راه اسبهاى تازه نفسى آماده داشتند، تا پيك وقتى به آنجا مى‌رسد اسب خود را رها كند و سوار بر اسب تازه نفس گردد، و به راه ادامه دهد و در منازل ديگر به همين شكل عمل مى‌كرد تا به مقصد برسد.

قرآن مجيد مى‌گويد: «اى انسان تو مانند اين پيك هستى كه دائماً در حال تعويض مركب خويش هستى، و در هر يك از منازل چهل گانه مركب تازه‌اى در اختيار گرفته، و به سير خود به سوى خداوند ادامه مى‌دهى. پس اگر در وضع فعلى سالم و