سوگندهاى پر بار قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٢ - نكات چهارگانه

اهميّت و نقش مهم آنها نمى‌كاهد.

نكته دوم:

در مورد معناى جمله «لا اقسم» كه نُه بار در قرآن مجيد تكرار شده، نظريّات گوناگون و مختلفى ارائه شده، كه به سه مورد عمده آن اشاره مى‌كنيم:

١. «لا» در جمله مذكور زايد است، و به هنگام ترجمه معنا نمى‌شود. بنابراين «لا اقسم» به معناى «قسم مى‌خورم» مى‌باشد، نه «قسم نمى‌خورم». البتّه «لا» ى زايده بى‌خاصيّت نيست، بلكه براى تأكيد بكار مى‌رود (و با عنايت به اين نكته معناى جمله چنين مى‌شود: «مؤكّداً قسم مى‌خورم»).

٢. كلمه «لا» زائده نيست، امّا جمله‌اى بين «لا» و «اقسم» در تقدير است كه «لا» مربوط به آن جمله است، نه «اقسم». مثل اينكه آيه شريفه در حقيقت چنين است:

«لا يكون الامر كما يقول المشركون، اقسم بالشفق‌

؛ آنچه مشركان و كفّار مى‌گويند، صحيح نيست، قسم به شفق و ...». نتيجه اينكه «لا» براى نفى سخنان مشركان است، نه نفى قسم.

٣. «لا اقسم» يعنى مسأله آن قدر روشن و آشكار است، كه نيازى به قسم ندارد.

احتمالات سه گانه مهمترين نظريّات در تفسير جمله «لا اقسم» بود؛ ولى با توجّه به آيه ٧٥ سوره واقعه، احتمال اوّل را تقويت مى‌كنيم. به اين آيه توجّه كنيد:

« «فَلَا أُقْسِمُ بِمَوَاقِعِ النُّجُومِ* وَإِنَّهُ لَقَسَمٌ لَّوْ تَعْلَمُونَ عَظِيمٌ»؛ سوگند به جايگاه ستارگان (و محلّ طلوع و غروب آنها)! و اين سوگندى است بسيار بزرگ، اگر بدانيد!».

در آيه مذكور تصريح شده است كه «لا اقسم» قسمى بزرگ محسوب مى‌شود، پس دو احتمال اخير صحيح به نظر نمى‌رسد و احتمال اوّل صحيح است.

نكته سوم:

برخى از مسائل مهمّ زندگى است كه بر اثر عادت كردن به آن، تصوّر مى‌شود، اهميّت چندانى ندارد. در حالى كه چنين تصوّرى باطل و بى‌اساس است. به عنوان‌