سوگندهاى پر بار قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٧٨ - پيام سوگندهاى پنجگانه و مقسم له

نام فرعون هفتاد و شش بار در قرآن مجيد آمده است؛ هر بار به مناسبتى، و به منظور عبرتى.

«اوتاد» جمع «وتد» به معناى ميخ است، و دو تفسير براى آن ذكر كرده‌اند:

الف) فرعون ستمگرى بود كه مخالفينش را به چهار ميخ مى‌كشيد! در زمانهاى دور جنايتكاران مخالفان خود را در بيابانها و زير تابش مستقيم نور آفتاب قرار مى‌داده، به كف هر يك از دستان آنها يك ميخ و بر هر كدام از پاهايشان نيز يك ميخ مى‌كوبيدند و آنها را به همان حال رها مى‌كردند تا بميرند! يعنى با بدترين شكنجه‌ها مخالفان را نابود مى‌كردند، در حالى كه شكنجه از نظر اسلام حرام است. حضرت على عليه السلام در حالى كه فرقش شكافته شده بود، خطاب به فرزندانش فرمود:

«ابن ملجم را شكنجه نكنيد! اگر خواستيد قصاص كنيد فقط يك ضربه شمشير بر وى وارد كنيد!» [١] اين امام عادل كجا و آن فرمانروايان ستمگر كجا!

ب) فرعون داراى معاونان قوى و نيرومندى بود. معاونان گردن كلفت و جنايتكارى كه همچون ميخهاى نيرومندى فرعون و حكومتش را حفظ مى‌كردند.

خداوند اين بار آب، كه منشأ حيات تمام جانداران است را مأمور مرگ اين ظالم كرد. رود نيل كه سرمايه مصريان به شمار مى‌رود، و تمدّن و عمران و آبادى مصر مديون آن است. آب رود نيل كه مايه افتخار و مباهات فرعون به شمار مى‌رفت، جان فرعون را به فرمان پروردگار گرفت. فرعون در آخرين لحظات، و هنگامى كه فرشته مرگ را مشاهده كرد، تسليم پروردگار شد، و اعلان كرد كه حاضر است ايمان آورد.

ولى مى‌دانيم كه درِ توبه با مشاهده عذاب الهى، يا فرشته مرگ بسته مى‌شود. بايد قبل از فرا رسيدن آن لحظات به فكر توبه و بازگشت به سوى خدا افتاد.

خداوند متعال با اشاره به داستان اين سه ستمگر، و عاقبت دردناك و عبرت‌آموز آنها، به همه مسلمانان هشدار مى‌دهد كه اگر راه ظلم و ستم را پيشه خود سازند، سرنوشت آنها نيز چنين خواهد بود.

[١]. نهج‌البلاغه، كلمات قصار، ٤٧.