بررسى طرق فرار از ربا - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٧ - دليل دوم قول مشهور روايات خاصّه
علّامه مجلسى رحمة اللّه آن را توثيق كرده است؛ [١] ولى اشكال مهمّى دارد كه انسان را نسبت به روايت و راوى آن (محمّد بن اسحاق بن عمّار) بدبين مىكند و آن، جمله ذيل روايت مىباشد كه حاكى از آن است كه خود امام معصوم عليه السّلام نيز دست به چنين كارى مىزده است!
امام راحل قدّس سرّه در كتاب البيع [٢]، كه حيل ربا را مورد بحث قرار داده است، هنگامى كه به اين روايت مىرسد، شديدا آن را مورد ترديد و انكار قرار مىدهد.
ايشان مىفرمايند: اين روايت به هيچ وجه قابل قبول نيست و مطلبى كه در اين روايت به امام معصوم عليه السّلام نسبت داده شده، سبب مىشود كه شكّ و ترديد ما نسبت به محمّد بن اسحاق بيشتر شود، چون بر فرض كه چنين حيلهاى مباح باشد، انجام آن در شأن امام معصوم عليه السّلام نيست، امامى كه حاضر است همه چيز خود را در راه خدا بدهد، آيا حاضر نمىشود به يك بدهكار، كه قدرت پرداخت بدهى خود را ندارد، مهلت دهد؟! و براى مهلت دادن به او، چنين معاملهاى دور از انصاف مىكند، كه شىء صد درهمى را، هزار درهم به او بفروشد؟!
اين حديث شبيه روايتى است كه مىگويد: «فروختن انگور به كسى كه مىدانيم با آن شراب مىسازد جايز است، سپس به امام عليه السّلام نسبت مىدهد كه من هم اين كار را انجام مىدهم!» [٣]
[١]. روضة المتّقين، جلد ٧، صفحه ٣٠٤.
[٢]. كتاب البيع، جلد ٢، صفحه ٤١٣.
[٣]. اين روايت در كتاب وسائل الشّيعه، جلد ١٢، ابواب ما يكتسب به، باب ٥٩، حديث-