معاد استدلالى - صفر علیپور و ابراهیم زاده - الصفحة ٤٧
امّا درباره اين كه از چه كسانى در عالم برزخ سؤال و پرسش مىشود؟ امام محمد باقر (ع) فرمود:
«لا يُسْئَلُ فِى الْقَبْرِ الَّا مَنْ مَحَضَ الْايمانَ مَحْضاً، اوْ مَحَضَ الْكُفْرَ مَحْضاً، فَقُلْتُ لَهُ: فَسائِرُ النَّاسِ؟ فَقالَ: يُلْهى عَنْهُمْ» «١» در قبر سؤال نمىشود مگر كسى كه ايمان (خود) را خالص و كامل كرده، و يا كفر (خود) را خالص و كامل كرده باشد؛ (راوى گويد:) از امام پرسيدم: پس ساير مردم چى؟ فرمود: به حال خود رها مىشوند.
بنا بر گفته علامه مجلسى در رابطه با اين حديث، از مستضعفين متوسط ميان ايمان و كفر خالص سؤال نمىشود. «٢» اما شهيد، سؤال قبر ندارد، زيرا به فرموده پيامبر اكرم (ص) برق شمشيرها بر بالاى سرش براى امتحان او كافى است. «٣» راجع به اين كه از چه چيزهايى در قبر سؤال مىشود؟ آنچه از اخبار صحيح و مستفيض بدست مىآيد اين است كه از اصول اعتقادات سؤال و پرسش مىشود. «٤» و از برخى روايات نيز برمىآيد كه از بعضى اعمال مهم فروع دينى هم سؤال مىشود. چنانچه امام جعفرصادق (ع) مىفرمايد:
«يُسْأَلُ الْمَيِّتُ فى قَبْرِهِ عَنْ خَمْسٍ: عَنْ صَلاتِهِ وَ زَكاتِهِ، وَ حَجِّهِ وَ صِيامِهِ، وَ وَلايَتِهِ ايَّانا اهْلَ الْبَيْتِ ...» «٥» از ميت در قبرش راجع به پنج چيز سؤال مىشود: از نمازش، و زكاتش، و حجّش، و روزهاش و ولايت ما اهل بيت (ع)