بهشت را مى‌بيند كه درهايش باز است و ... به او مى‌گويد: اگر به خدا و پيامبر و ائمه (ع) ايمان داشتى، جايت بهشت بود » «١» در روايات ديگرى نيز كه از معصومين (ع) راجع به مؤمنان وارد شده، در آنها از مشاهده محتضر، فرشته مرگ و برخى فرشتگان ديگر را آنهم با چهره‌اى زيبا و نشاط آور خبر داده است. «٢» تجسم شيطان‌ از صحنه‌هايى كه محتضر مشاهده مى‌كند تجسم و تمثل شيطان و اعوان اوست.
شيطان كه طبق صريح آيات قرآن سوگند مؤكد ياد كرده كه انسان را در هر فرصت مناسب و ممكنى كه پيش آيد گمراه ساخته، و از مسير هدايت و خداپرستى دور كند. «٣» در اين ميان، روشن است كه از آخرين فرصت مناسب، يعنى هنگام احتضار نيز به طور مسلم نخواهد گذشت. بلكه تمام تلاش و كوشش ممكن را بكار خواهد گرفت، تا هر طورى كه شده به اهداف پلي معاد استدلالى ٤١ عوامل بد فرجامى ص : ٣٨ د و شوم خود نسبت به انسان جامه عمل پوشانيده، و در اين حالت بحرانى محتضر را فريب داده، بى‌ايمان بميراند.
روايات زيادى در زمينه تجسم و تمثل شيطان در هنگام مرگ وارد شده است، كه در اينجا به ذكر چند نمونه بسنده مى‌كنيم. «٤» امام جعفر صادق (ع) مى‌فرمايد:
«ما مِنْ احَدٍ يَحْضُرُهُ الْمَوْتُ الَّا وَكَّلَ بِهِ ابْليسُ مِنْ شَياطينِهِ مَنْ يَأْمُرُهُ بِالْكُفْرِ وَ يُشَكِّكُهُ فى‌ دينِهِ» «٥» هيچ كسى به حال احتضار نمى‌افتد مگر اين كه ابليس شيطانى از شياطينش را مأمور مى‌كند تا محتضر را به كفر وادارد و در ايمان و اعتقاد دينى او شك و ترديد ايجاد كند.