درس شانزدهم: خلود (٢)
راز جاودانگى در جهنّم‌ قرآن كه سندى قطعى است، از كيفيّت و كمّيّت جهنّم نسبت به افراد و عذابهاى مختلف خبر داده است. «١» همان گونه كه در نظام كيفرى جرايم و كيفر آن متفاوت است و بطور مثال كيفر قتل با يك خسارت جزئى متفاوت است (و مورد قبول انسانها است و بر اساس كم و زياد بودن جرايم، كيفر را تعيين مى‌كنند) در آخرت نيز چنين است و طبق صريح قرآن هر كس به اندازه عمل خير و شرّ خود پاداش و كيفر مى‌بيند. «٢» آنچه سؤال برانگيز است، مسأله هميشگى بودن عذاب، براى عده‌اى از انسانهاست كه قرآن به صراحت بيان كرده است. چگونه ممكن است فردى در مدت عمر محدود خود گناه كند امّا به صورت نامحدود و براى هميشه در عذاب بماند و به عبارت ديگر راز جاودانگى عده‌اى در جهنم چيست؟
راز جاودانگى عده‌اى در جهنم دو عامل است:
الف- كفر و شرك: چون كه اهل شرك و كفر، مستحق پاداش الهى نيستند. بنابراين، در بهشت هرگز جاى ندارند؛ و به دليل اين كه كفران نعمت الهى كرده‌اند، مستحق كيفرند؛ درجه كيفر آنها نيز متناسب با درجه كفر و شرك آنهاست، اگر كفر آنان كفر