معاد استدلالى - صفر علیپور و ابراهیم زاده - الصفحة ٤١

خلاصه‌ دل كندن از زندگى دنيا و تعلقات مادى آن بسيار دشوار است. گرچه مرگ پايان بخش زندگى مادى است ولى خود آغازگر زندگى ديگرى است.
هنگام جان دادن، انسان به ياد گذشته و كارهايى كه كرده مى‌افتد، و از اين كه نتوانسته از عمر و مال و ديگر نعمتهاى الهى در راه كسب كمالات معنوى و عبادت و بندگى بخوبى استفاده كند سخت حسرت مى‌خورد.
هنگام احتضار پيامبر و ائمه معصومين (ع) نزد محتضر حاضر مى‌شوند و او آنان را مشاهده مى‌كند. آنگاه اگر محتضر مؤمن متقى باشد اين مشاهده براى او موجب سرور و نجات از شدايد مرگ و برزخ مى‌شود، و اگر كافر و منافق باشد سبب زيادتى شكنجه و عذاب مى‌گردد.
يكى ديگر از رخد معاد استدلالى ٤٦ مقصود از قبر در روايات چيست؟
ص : ٤٥ ادهاى حالت احتضار، ديدن فرشته مرگ و برخى فرشتگان ديگر است. مؤمن محتضر فرشته قابض ارواح را با چهره‌اى زيبا و خوشحال كننده مى‌بيند، و كافر و منافق با چهره‌اى خشن و ترس آور.
از ديگر صحنه‌هاى هنگام‌مرگ تجسم شيطان نزد محتضراست، او تلاش‌ميكند كه در اين لحظه بحرانى در ايمان افراد خلل و سستى ايجاد كرده، در صورت امكان آنان را بى‌ايمان بميراند.
از صحنه‌هايى كه محتضر مشاهده مى‌كند، ديدن جايگاه خود در بهشت (در صورتى كه مؤمن متقى باشد) و يا جهنم (در صورتى كه كافر و منافق باشد) است.
پيوسته فرد مؤمن از بد عاقبتى هراسناك‌است. همه‌گناهان و زشتيهاى‌اخلاقى در بدعاقبتى نقش دارند. در اين ميان كبر و غرور، عناد و لجاجت و هواپرستى از عوامل مهم بدعاقبتى به شمار مى‌آيند.
پرسش‌ ١- چگونه لحظه مرگ لحظه بيدارى و حسرت است؟ باختصار شرح دهيد.
٢- مشاهده پيامبر و ائمه (ع) در هنگام مرگ چه آثارى را در پى دارد؟
٣- برخى ديگر از مشاهدات محتضر را نام ببريد.
٤- شيطان براى چه منظورى نزد محتضر مجسم و ممثل مى‌شود؟
٥- چه عللى در بدفرجامى نقش دارند؟ شرح دهيد.