معاد استدلالى - صفر علیپور و ابراهیم زاده - الصفحة ١٢٣
جحود است يعنى حق را درك كردهاند ولى از روى لجاجت بر شرك و كفر اصرار ورزيدهاند، كيفر آنها بقاى هميشگى در عذاب است همچنان كه اگر براى ابد در دنيا مىبودند، بر كفر خود باقى مىماندند.
به علاوه، در عالم قيامت كيفرها اثر طبيعى اعمال افراد است، و آنچه كشتهاند مىدروند.
گاهى در اثر يك كار غلط، انسان عمرى طولانى از نداشتن يك عضو مثل چشم در ناراحتى قرار مىگيرد و حال آن كه كار نادرست ممكن است در يك لحظه انجام گرفته باشد.
قرآن كريم مىفرمايد:
«ذُوقُوا عَذابَ الْخُلْدِ هَلْ تُجْزَوْنَ الَّا بِما كُنْتُمْ تَكْسِبُونَ» «١» (به دستهاى از جهنميان گفته مىشود) عذاب جاودانه را بچشيد آيا به غير از اعمالى كه كسب مىكرديد پاداش داده مىشويد؟! امام موسى بن جعفر (ع) فرمود:
«لا يُخَلِّدُ اللَّهُ فِى النَّارِ الَّا اهْلَ الْكُفْرِ وَالْجُحُودِ وَ اهْلَ الضَّلالِ وَالشِّرْكِ» «٢» خداوند بطور جاودان در آتش نگه نمىدارد مگر اهل كفر و انكار و گمراهى و شرك را.
ب- كيفر متناسب با گناه: مقتضاى عدالت در كيفر، يكسان و مساوى بودن مدت گناه با مدت كيفر نيست.
براى تفهيم بهتر از مثالهايى كه همه روزه با آن رو به رو هستيم استفاده مىكنيم. فردى مشروبات الكلى را به صورت پى در پى به مدت يك ماه مىنوشد و بر اثر آن زخم معده يا امراض ديگرى به او دستمىدهد كه گاهى تا آخر عمر از آن رنجمىبرد. حال اگر فرض كنيم عمر چنينشخصى هزارسال يا يكميليونسال باشد، بناچار بر اثر اين گناه در تمام زندگىاش دچار زخم معده خواهد بود، در حالى كه به مدت يك ماه مشروب نوشيده است. بنابراين، لازم نيست زمان كيفر متناسب با زمان گناه باشد و اگر كسى چنين فكر كند، اشتباه كرده است.
در عالم رستاخيز كيفر و مجازات، اثر طبيعى عمل و گناه افراد است و عذابها و رنجهايى را كه گناهكاران مىكشند، نتيجه اعمال خود آنها است: