عوامل معنوی و فرهنگی دفاع مقدس (ج3)

جلد سوم (فرهنگ عاشورا)

بخش اول فرهنگ عاشورا

فصل اوّل ويژگىهاى فرهنگ عاشورا

1 خلوص،بىآلايشى و پالايش كربلا

2 تجلّىگاه همۀ ابعاد و اضلاع مكتب

3 حجّت كامل

4 وحدت در جهت،انديشه و عمل

5 تداوم و استمرار و تكامل

6 حياتبخشى و زايندگى

7 مديريت و برنامهريزى

1-7 زمينهسازى

2-7 انتخاب زمان مناسب

3-7 سازماندهى و مديريت ياران

4-7 مديريت در بحران

فصل دوم جلوههاى فرهنگ عاشورا در دفاع مقدّس

1 زيارت عاشورا

2 ايثار در عطش

3 تطابق الگوهاى عاشورا با جبهه

1-3 شباهت به امام حسين(ع)

2-3 شباهت به ابوالفضل(ع)

3-3 شباهت به على اكبر(ع)

4-3 شباهت به قاسم

5-3 شباهت به على اصغر

6-3 شباهت انقلاب به عاشورا و امام به اباعبداللّه

7-3 شباهت به حبيب بن مظاهر

4 صفا،اخلاص و شور عاشورايى

فصل سوم آزادگان؛جلوههاى عاشورايى در اسارت

1 برپايى مراسم سوگوارى

2 مقاومت و پايدارى

3 توسّل

4 امر به معروف و نهى از منكر

5 تجلى عشق به امام حسين در سيماى امام خمينى

6 عزّتخواهى

7 تأثيرگذارى بر دشمن

فصل چهارم وصيّتنامههاى عاشورايى

1 ساختار و نظام مطالب

2 محتوا و درونمايه

1-2 امر به معروف و نهى از منكر

2-2 اصلاح بر اساس معيارها

3-2 رضاى الهى

3 طرح شعائر عاشورايى

4 عشقورزى به مكتب و نام اباعبداللّه(ع)

5 نمادها و نمودها و ارزشهاى عاشورايى

6 الگوها و چهرههاى عاشورايى

فصل پنجم سرودههاى دفاع مقدّس و فرهنگ عاشورا

1-1 حماسه

2-1 پيام

4-1 عرفان و شيفتگى عارفانه

2 نوحهها و مراثى

3 رجزها و شعارها

فصل ششم نامها و نوشتههاى نينوايى

1 نامها

1-1 نام لشكرها،تيپها و گردانها

2-1 نام اعزامهاى سراسرى

3-1 نام و رمز عمليّاتها

2 نوشتهها

1-2 پيشانىبندها و لباسنوشتهها

2-2 تابلونوشتهها

3-2 مزارنوشتهها

فصل هفتم امام خمينى و پيوند دفاع مقدّس با عاشورا

1 الهامبخشى كربلا در تحمّل مصائب

2 ثمردهى تحمّل مصائب

3 عدم توجّه به كميّت

4 درسآموزى كربلا

5 مجالس سوگوارى،عامل تداوم كربلا

بخش دوم شباهتجويى به جنگهاى صدر اسلام

فصل اوّل آواى تكبير

1 شعار تكبير،وسيلۀ دفاعى

2 فتح با تكبير

3 هراس دشمن از تكبير رزمندگان

فصل دوم حضور پيرمردان و نوجوانان

1 پيرمردان در رزم

2 نوجوانان در صحنۀ نبرد

فصل سوم حضور زنان در دفاع

1 مداوا و پرستارى مجروحان

2 فراهم كردن غذا و آبرسانى

3 انتقال مجروحان و شهيدان

4 رساندن تداركات و مهمّات

5 تشويق رزمندگان

6 صبورى

7 شركت در رزم

فصل چهارم ايثار مجروحان

فصل پنجم پرچم و پيشانىبند

عوامل معنوی و فرهنگی دفاع مقدس (ج3) - سنگری، محمدرضا - الصفحة ١٦٨ - ٢ نوحهها و مراثى

شعر دفاع مقدّس در سير تحوّل و دگرگونى و كمال خويش،عناصر فراوانى از فرهنگ عاشورا را با همان نمود و جلوه‌اى كه پيش‌تر گفته شد،در خويش پرورده است.به‌جرأت مى‌توان گفت در تاريخ شعر عاشورايى،جز شعر عصر انقلاب،به‌ندرت مى‌توان نمونه‌هايى يافت كه ابعاد چهارگانۀ سوگ، پيام،حماسه و عرفان را در خويش نمايانده باشند.شعر دفاع مقدّس در سال‌هاى ٦٠ تا ٦٤ از جلوه‌هاى فرهنگ عاشورايى سرشار است كه گاه به شيوۀ مستقيم مطرح مى‌شوند،اما در سال‌هاى پس از ٦٤ تاكنون كه پختگى‌هاى بيش‌ترى در شعر انقلاب مى‌يابيم،اشاره به فرهنگ عاشورا و بهره‌گيرى از آن غيرمستقيم است كه تحليل و تبيين ابعاد آن،مستلزم پژوهشى مستقل و گسترده‌تر است.

٢.نوحه‌ها و مراثى

صحنۀ كربلا و حوادث عاشورا،تلخ و جانگداز و غم‌آورند.اين مصيبت عظيم آن‌قدر دردناك است كه در زيارت عاشورا مى‌خوانيم:

يٰا أَبٰاعَبْدِاللّٰه! لَقَدْ عَظُمَتِ الرَّزيّٖةُ وَ جَلَّتْ وَ عَظُمَتِ المُصيٖبَةُ بِكَ عَلَيْنٰا وَ عَلىٰ جَميٖعِ أَهْلِ الْإِسْلاٰمِ وَ جَلَّتْ وَ عَظُمَتْ مُصيٖبَتُكَ فِى السَّمٰواتِ عَلىٰ جَميٖعِ أَهْلِ السَّمٰوات

يا اباعبداللّه!بى‌ترديد تحمّل واقعۀ جانسوز كربلاى تو بر همگان و بر همۀ ساكنان آسمان بسيار سخت و ناگوار و گران است!

شيعه چهارده قرن بر اين مصيبت مى‌گريد،سوگوارانه مجلس عزا برپا