عوامل معنوی و فرهنگی دفاع مقدس (ج3) - سنگری، محمدرضا - الصفحة ٢٠٦ - ٣-٢ مزارنوشتهها
عاشورايى مانند الموت اولىٰ من ركوب العار،كلّ ارضٍ كربلا و كلّ يومٍ عاشورا و هيهٰات منّا الذّله نيز بر مزار شهيدان نقش بسته است.
اشاره به عشقورزى به اباعبداللّه،جانفشانى و فداكارى در راه اباعبداللّه، شباهت به ياران پاكباز كربلا و حتّى ذاكر اباعبداللّه بودن،اشارهاى است كه بر مزارها نگاشته شده است.بر مزار شهيد محمّد كَلاكبر در قطعۀ شهيدان شهيدآباد دزفول مىخوانيم:«محمد كَل اكبر،ذاكر اباعبداللّه الحسين(ع)».
در باب مزارنوشتههاو مزارسرودهها چند نكته قابل طرحو تأمّل است:
يك - همۀ سرودهها از نظرگاه ارزش شعرى و هنرى در يك اندازه نيستند؛
دو- لغزشهاى وزنى در آنها ديده مىشود.اين لغزشها گاه به دليل تحريف و تغيير برخى كلمات شعر و يا محصول ذوق خانواده و دوستان شهيد است كه در آنها ناپختگى و شتابزدگى مشهود است؛
سه- برخى سرودهها به توصيۀ خود شهيد بر مزار نوشته شده است و گاه نيز مزارسروده از قريحۀ خود شهيد است؛
چهار- آنچه در اينجا مهم و تكيهگاه اصلى تحليل بود،درونمايه و محتوا،آن هم جهتگيرى عاشورايى مزارنوشتهها و مزارسرودهها است و ارزش ادبى آنها چندان ملاك تحليل و بررسى نبود؛
پنج- چون عمدۀ مزارنوشتهها انتخاب خانوادۀ شهيد است،اين انتخاب نشان همسويى و همراهى آنان با آرمان و راه اباعبداللّه و نيز عشقورزى به راه شهيد و باورهاى او است.هرچند اين نوشتهها و سرودهها چنان كه اشاره شد از لغزشهاى شعرى و ادبى بَرى نيستند،امّا اسناد آشكار و منتشر و غير قابل انكارىاند كه نسل عاشق و شيفتۀ مكتب عاشورا بر جاى نهاده است تا آيندگان بدانند اين ملّت چرا برخاست،با كدام انگيزه ايستاد و با كدام عشق و ايمان به استقبال جهاد و شهادت رفت.