عوامل معنوی و فرهنگی دفاع مقدس (ج3) - سنگری، محمدرضا - الصفحة ١٧٦ - ٣ رجزها و شعارها
نيز شعرها و شعارهايى از گذشته است كه متناسب با فرهنگ و فضاى جبههها تغيير يافته است؛
سه- اين شعارها و رجزها در برنامههاى صبحگاه،كوهنوردى،شب عمليّات،هنگام اعزام نيرو،حتّى در تشييع جنازۀ شهيدان خوانده مىشدند.به بيان ديگر،كاربرد شعارها،همهگاهى و همهزمانى بود؛
چهار- شوخطبعى و بذلهگويى رزمندگان همواره چاشنى اين رجزها و شعارها مىشد،بهويژه در برنامۀ دو صبحگاهى كه براى رفع خستگى و تفنّن تغييراتى در شعارها داده مىشد؛
پنج- برخى از اين شعارها نقش مزار شهيدان شده است؛
شش- برخى شعارها،شعارهاى پرشور قيامها و تظاهرات مردمى در دوران انقلاب اسلامى است كه اين دوران خود از پرشعارترين دورانهاى تاريخ ايران بهشمار مىآيد؛
هفت - فرهنگ عاشورا بارزترين فرهنگ در مجموعۀ رجزها و شعارها است؛
هشت- در لشكرها،گردانها و گروهانها،شعارهاى محلّى زيادى با گويش خاصّ منطقه شنيده مىشد.
كوتاهترين شعارها،نام مبارك و زيباى«حسين»و يا گفتن«يا حسين»بود.
در پاسخ به«از جلو نظام»در هنگام آرايش صفوف،همه مىگفتند:«يا حسين».نشستن و برخاستن نيز با همين شعار همراه مىشد.
پاسخ برخى از شعارها و رجزهاى بلند در هنگام راهپيمايى يا دو صبحگاهى نيز ذكر«حسين»يا«يا حسين»بود.گاه نيز پاسخ شعار تكخوان، «جانم حسين»بود:
من عاشق دلخستهام
جانم حسين،جانم حسين
در سنگرم بنشستهام
جانم حسين،جانم حسين
پشت عدو بشكستهام
جانم حسين،جانم حسين
مطلع نوحهها گاه در شعارهاى صبحگاهى و راهپيمايىها بهكار گرفته مىشد مانند:
اى جاننثاران خدا يارتان
باشد خداوند نگهدارتان
^^^ اى لشكر صاحب زمان آماده شو،آماده شو
^^^ تمام لالههاى پرپر ما فداى مكتب پيغمبر ما
گاه سرودههاى انقلابى كه در سالهاى پس از انقلاب ساخته شده بود، دستمايۀ ساختن شعارها و رجزها مىشد.براى مثال،وزن و آهنگ سرود «من آبهاى سرخ ايران را نهنگم،من مرد جنگم»كه از صدا و سيماى جمهورى اسلامى پخش شد،دستمايۀ ساختن اين شعار شده بود:
من قهرمان كربلاى اين زمانم
ذكر خدا و نام مهدى بر زبانم
بهندرت مىتوان در شعارهاى جبهه،نامها و نشانهاى عاشورا و كربلا را نيافت.برخى شعارهاى كربلا مانند هيهات منّا الذلّه خود،عنوان شعارهاى جبهه است و تعدادى از رجزها برگردان عباراتى مانند يا ثاراللّه،انّى سلمٌ لمن سالمكم-انّى حربٌ لمن حاربكم (زيارت عاشورا)، يا لثارات الحسين (شعار ياران امام زمان)، يا أباعبداللّه،كلّ يوم عاشورا،كلّ أرض كربلا،مهلاً مهلا،يا ابن الزّهرا (سخن منتسب به حضرت زينب در هنگام رفتن اباعبداللّه به ميدان) و الموت أولى من ركوب العار (رجز حضرت اباعبداللّه در ميدان كربلا) كه با فرهنگ عاشورا پيوند دارند،مىباشند.