شد و همۀ مصداق‌ها از متن اين الگوى بزرگ برگزيده مى‌شد.انطباق شهيدان با الگوهاى كربلا نشان اين ادراك و باور بود كه جامعۀ ما،انقلاب و جبهه‌هاى نبرد را عاشورا مى‌دانند و ميان امروز مبارزه و ديروز كربلا پُل مى‌زنند و اين‌دو را«يگانه»مى‌شناسند.اگر در دوران انقلاب و مبارزه،سربازان فرارى كه به فرمان امام خمينى(ره) پادگان‌ها را رها كرده بودند،«حُرّ زمان»و زن‌ها، «زينب»و پيران شهيد،«حبيب»و كودكان،«على اصغر»و نوجوانان و جوانان، «قاسم»و«اكبر»ناميده مى‌شدند،در دوران دفاع مقدّس و پس از آن،اين نام‌ها در گستره‌اى وسيع‌تر و عميق‌تر در جبهه‌هاى نبرد و در گفته‌ها و نوشته‌ها و از همه بارزتر و چشم‌نوازتر بر سنگ‌مزار شهيدان نقش بست.

شهيدى كه سرش از بدن جدا شده يا به دليل زخم عميق چهره و بدن امكان شناسايى او دشوار بود،با«امام حسين(ع)»،اگر ساقى يا سردار جبهه‌ها بود يا دستانش جدا شده بود،با«ابوالفضل العبّاس»،اگر كودك و در حملات هوايى و موشكى جان باخته بود،با«على اصغر»،اگر تازه‌داماد بود،با«قاسم»و«على اكبر»،و اگر پير و سالخورده بود،با«حبيب بن مظاهر»مقايسه و تطبيق داده شده است.

پيوند مزارنوشته‌ها با فرهنگ عاشورا،سند معتبر و گويايى براى نسل‌هاى آينده است تا بدانند اين نسل به پشتوانۀ كدام آرمان و ايمان جنگيد،از كجا ملهم شد و پيروزى و سربلندى او ره‌آورد چه مكتب و فرهنگى بوده است.

مزارنوشته‌هايى كه با فرهنگ عاشورا پيوند دارند،در يك نگاه و نظام كلّى داراى موضوعات زير هستند:

١-٣-٢.طرح جهت‌گيرى عاشورايى

اعلام وفادارى به آرمان‌هاى عاشورا،عشق به اباعبداللّه و شهادت در اين راه از فراگيرترين موضوعاتى‌اند كه بر مزار سروده‌ها و مزارنوشته‌ها به چشم مى‌خورند:

وفا كردم به عهدم روز اوّل در اين ميدان وفاى من حسين است
به محشر هركسى دارد صدايى در اين صحرا صداى من حسين است

تهران:چيذر،امامزاده على اكبر،سنگ‌مزار شهيد مهدى چگينى

اگر شهيدان به امام‌خمينى(ره) عشق مى‌ورزند،به دليل عشق‌ورزى به حسين است،زيرا انقلاب امام از قيام اباعبداللّه الحسين(ع) الهام گرفته است:

گلى از گلستان دين ز ما پرپر شد احمد از عشق حسين ياور رهبر شد

در ازل مى‌خواست چون گردد شهيد در كنار باهنر،همچون بهشتى دفن شد

تهران:بهشت زهرا،سنگ‌مزار شهيد احمد زرافشان

دوستى خالصانه و اميد به شفاعت اباعبداللّه الحسين و داشتن تفكّر حسينى در اين مزارسروده ديده مى‌شود:

خوشا بر من كه دلدارم حسين است به محشر ياور و يارم حسين است
سروكارى ندارم در دو عالم كه در عالم مددكارم حسين است
به بالينم نمى‌خواهم طبيبى كه را خواهم؟ كه غمخوارم حسين است
ندارم غير عشقت فكر ديگر كه هم فكر و هم افكارم حسين است

اراك:گلزار شهدا،سنگ‌مزار شهيد خسرو رفيعى