ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٧١ - ١ روش روايى
گفتگو درباره مهدى (ع)
عبالجبار شراره
مترجم: مصطفى شفيعى
پس از اثبات مساله ولادت و وجود مبارك حضرت مهدى، عليه السلام، مطلب ديگرى درباره آن حضرت باقى مى ماند كه همان ادامه و استمرار وجود مبارك ايشان از زمان غيبت صغرى تا قطع نمايندگى و وقوع غيبت كبرى است كه خواننده گرامى و پژوهشگر جوينده حق، مطلوب خود را در اين زمينه در نوشته شهيد صدر، قدس سره، مى يابد. وى موضوع را بخوبى توضيح داده و به قدرى ادله عقلى و منطقى و علمى ذكر كرده است كه تشنگان را سيراب مى كند و همه اوهام و افسون شك آوران را از ذهنها مى زدايد.
شهيدصدر درباره روش موافقان متذكر اين نكته است كه آنان براى اثبات نظر خود از دو روش استفاده كرده اند:
١. روش روايى:
كسانى كه در گذشته و حال درباره حضرت «مهدى» مطلب نوشته اند بسيارند. برخى كتابى مستقل نگاشته و برخى يك فصل يا چند فصل كتاب خود را به آن اختصاص داده اند.
«عبدالمحسن عباد» در پژوهش خود در مجله «الجامعة الاسلامية» كه در مدينه منوره منتشر مى شود بيش از ده تن از مؤلفان بزرگ اهل سنت را در اين زمينه بر مى شمارد از جمله: «حافظ ابونعيم»، «سيوطى»، «حافظ ابن كثير»، «على متقى هندى» صاحب كتاب «كنزالعمال»، «ابن حجر مكى» در كتاب «القول المختصر فى علامات المهدى المنتظر»، «مريم بن يوسف حنبلى» در كتاب «فوائد الفكر فى ظهورالمهدى المنتظر»، «قاضى محمد ابن على شوكانى» در كتاب «التوضيح فى تواتر ماجاء فى المهدى المنتظر والدجال والمسيح» و ديگران.
همچنين درميان شيعيان دههاكتاب و رساله در گذشته و حال انتشار يافته است. از جمله كتابهاى جديد چنين است: «منتخب الاثر فى الامام الثانى عشر» از «شيخ لطف الله صافى گلپايگانى»، «الزام الناصب فى اثبات الحجة الغائب» از شيخ على يزدى حائرى، «المهدى الموعود المنتظرعند علماءاهل السنة والامامية» از «شيخ نجم الدين عسكرى» از انتشارات موسسه امام مهدى- تهران و «الامام المهدى» از «على محمد على دخيل» چاپ بيروت، كه كتابى بسيار جالب است.
اين دسته از عالمان در برابر منكران بيشتربه ادله نقلى تكيه كرده و صحت احاديث مهدى را از طريق اهل سنت و شيعه،[١] اثبات كرده اند و همچنين تعدد طرق روايت و كثرت راويان از صحابه و تابعين و تابعين تابعين (از همه فرقه ها و مذاهب اسلامى) را يادآور شده اند.
«شيخ عبدالمحسن عباد» نقل كرده است كه راويان حديث مهدى از صحابه بيست وشش تن هستند. و در مقابل ائمه [اهل سنت] كه احاديث و روايات مهدى را آورده اند شمارشان به سى وهشت تن مى رسد كه نامهاى ايشان را ذكر مى كند و برخى از آنها اينانند: «ابوداود» در «سنن»، «ترمذى» در «جامع»، «نسائى» در «سنن»، «احمد» در «مسند»، «ابوبكر بن شيبه» در «المصنف»، «حافظ ابونعيم» در «حلية الاولياء» و در كتاب «المهدى»، «طبرانى» در «المعجم الكبير» و در «المعجم الاوسط»، «ابن عساكر» در تاريخ خود، «ابويعلى موصلى» در «مسند»، «ابن حرير» در «تهذيب الاثار»، «بيهقى» در «دلائل»، «ابن سعد» در «طبقات» و ...
در اينجا مى خواهيم از «احمدامين» و كسانى كه از او تبعيت كرده اند بپرسيم آيا افرادى همانند اين ائمه كه از محدثان و راويان معتبر هستند و امت، ايشان را قبول دارد و در نقل اخبار صحيح به ايشان اعتماد هست،