به طور كلّى پوست و مو بهترين و راحت‌ترين راه براى شناخت مزاج افراد است؛ به طور مثال موى تيره و خشن، نشانه فردى با مزاج گرم و موى روشن و نازك (لخت) نشانه فردى با مزاج سرد است. افراد بلغمى علاوه بر پوست و موى روشن و شفّاف، دچار چاقى شكمى و مقدارى هم چاقى از ناحيه پهلو مى‌باشند كه البتّه با تعديل بلغم خود و روى آوردن به مصرف موادّى كه گرم و خشك هستند، مثل خرما و زيره و اسپند و ... مى‌توانند از چاق شدن مفرط جلوگيرى به عمل آورند و با مصرف مواد مسهل و تخليه روده و معده، از چاقى خود بكاهند.

افراد بلغمى، غالباً از نفخ معده و سردى سر دل رنج مى‌برند كه مى‌توانند با تجويز پزشك معالج، با ترك سردى‌ها و مصرف گرميجات، به سلامت معده و به طور كلّى سلامت جسم خود، كمك كنند. بر منباى طبّ اسلامى، منشأ تمام بيمارى‌ها در معده نهان است. با سلامتى معده، تمامى امراض از بدن دفع خواهد شد. (طبّ اسلامى، خون و معده را منشأ سلامتى و بيمارى مى‌داند.) در منابع طبّ اسلامى از يبوست، به عنوان يكى از امراض معده و به امّ‌الامراض تعبير شده است. لذا يك طبيب حاذق، قبل از اينكه توصيه به حجامت، به عنوان درمان خونى داشته باشد، به تجويز مسهل و تخليه معده بيمار توجّه مى‌كند كه در منابع طبّى، روش‌هاى قى و تنقيه پيشنهاد شده است.

نكته: ميزان بلغم در انسان سالم، يك درصد است.

مشخّصات افراد بلغمى‌

بازتاب‌هاى روانى و رفتارى در افراد بلغمى:

١. گرايش به علوم عقلى و رياضيات.

٢. حساب‌گر و محتاط؛

٣. بد بهار و بد زمستان؛

٤. منطقى و عاقل؛

٥. ميانه‌رو، محتاط و گاهى ترسو؛

٦. تجارت‌پيشه؛

٧. آرام، منزوى و داراى حركات كند؛

٨. گذشته‌نگر؛

٩. ظريف و ريزبين و حسّاس؛

١٠. منظّم و دقيق؛

١١. داراى استعداد افسردگى؛

١٢. بدون استعداد ريسك؛

١٣. اهل سازش و بى‌اراده؛

١٤. درون‌گرا و منفى‌باف؛

١٥. نيازمند محبّت؛

١٦. كينه‌توز؛

١٧. فراموش‌كار و كندذهن؛

١٨. بى‌علاقه به يادگيرى؛

١٩. ميل و توان جنسى بسيار كم؛

٢٠. راحت و بى‌قيد نسبت به اكثر مسائل.

علائم پوستى افراد بلغمى‌

داراى پوستى نرم و مرطوب، غالباً سرد، داراى منافذ ريز (تعرّق كم) و رگ‌هاى پنهان هستند، رنگ پوست سفيد، سفيدى چشم، سفيد بى‌حال، مردمك آبى و روشن، داراى موهاى نرم و نازك و لخت با رنگ زرد، بور و خرمايى روشن و گاهى سفيد. غالباً افراد بلغمى بى‌مو هستند.

علائم گوارشى‌

افراد بلغمى دهانى بى‌مزّه، مرطوب و پر آب داشته، اشتهاى زياد و خوراك فراوان دارند، توان هضم غذا در آنان كم است، معده نفّاخى دارند، گاهى يبوست دارند و گرايش به شيرينى و شورى در آنان، زياد است.

آنان گرايش به ترشى و بوى بد دهان ندارند، بوى بد مدفوع ندارند، قار و قور شكم دارند، تمايل به سردى‌ها ندارند و در عوض، تمايل به گرمى‌ها، به شدّت در آنان وجود دارد. اگر بلغم در سر اضافه شود، بلاهت و حماقت ايجاد مى‌كند كه در اثر افزايش سردى در سر است. تمام داروهاى افزايش حافظه گرم هستند، اوج سردى در مغز، آلزايمر پديد مى‌آورد (البتّه سرد و خشك).

نكته‌

١. اگر بلغم در خون نباشد، تنفّس انجام نمى‌گيرد؛

٢. افراد بلغمى نبايد سرديجات را به تنهايى ميل كنند (همراه با گرمى ميل شود)؛

٣. روغن نباتى، كره گياهى، نوشابه، برنج، گوشت گاو، سوسيس و كالباس و فرآورده‌هاى اين چنينى بلغم زا هستند و افراد بلغمى از اين‌گونه مواد بايد پرهيز كنند.

امام صادق (ع) مى‌فرمايند:

«به همان اندازه كه روغن حيوانى مصرف شود، به همان ميزان چربى زائد از بدن دفع مى‌شود»؛ پس برخلاف تصوّر عموم مردم، مصرف چربى حيوانى نه تنها مضر نيست، بلكه دفع كننده چربى‌هاى مضر نيز هست.

ضرورت دانستن گرمى‌ها و سردى‌ها

براى حفظ سلامت و بهداشت و براى درمان بيمارى‌ها، لازم است ما گرمى‌ها و سردى‌ها را بشناسيم تا با بهره‌گيرى درست و به‌جاى آنها، بدن خود را در حال تعادل حفظ كنيم و در صورت بروز بى‌تعادلى و بيمارى، از آنها براى درمان بهره بگيريم. فهم گرمى و سردى‌ها موجب توان تطبيق آن با مزاج تن و روان انسان مى‌گردد و از عوارض جانبى مصرف غذاها و داروها مى‌كاهد و هر چقدر ميزان فهم انسان از اين ويژگى‌ها، بيشتر و دقيق‌تر باشد و توانايى فهم دقيق‌ترى از مزاج انسان داشته باشد، بر شتاب درمان بيمارى فرد افزوده مى‌شود.

تعريف غذاهاى سرد و تر و نقش آنها در بروز اخلاط

غذاهاى سرد و تر، غذاهايى هستند كه با مصرف آنها در بدن ما، مادّه‌اى‌