بيش از هشتاد ميليون نفرى سال ١٩٥٠ م. نه تنها معضل بزرگى براى حكومت ژاپن بود، افكار عمومى را نيز به طور فوق‌العادّه‌اى نسبت به مسائل اين جمعيت حسّاس كرده بود.

پس بسيج گسترده و قاطعانه‌اى براى كنترل جمعيت در ژاپن، در سال‌هاى پس از پايان جنگ جهانى دوم شكل گرفت و ميزان بارورى در ژاپن كاهش بى‌سابقه‌اى يافت. بى‌شك اين كنترل جمعيت، به ميزان زيادى ناشى از روش سقط جنين است كه متوسط سالانه آن بيش از يك ميليون نفر در سال، برآورد شده است. نتيجه آنكه در حال حاضر، حدود ٧٠% از جمعيت تقريباً ١٢٨ ميليون نفرى اين كشور را نيروى انسانى و جمعيت در سنين كار تشكيل مى‌دهند كه نقش تعيين‌كننده‌اى در پيشرفت اقتصادى آن دارند و ميانگين سنّى جمعيت آن به طور چشم‌گيرى افزايش يافته است (حدود ٤٠ سال).[١]

«هند» نيز از نخستين كشورهايى بود كه سياست مهار رشد جمعيت، يا ثبات جمعيت را در پيش گرفت (١٩٥٢ م.) و كشورهاى «اندونزى»، «بنگلادش»، «تايلند»، «فيليپين»، «مكزيك» و «تركيه» نيز از سياست كاهش جمعيت پيروى كردند.

انقلاب صنعتى و نظريه مالتوس‌

هم‌زمان با نخستين انقلاب صنعتى، توماس رابرت مالتوس (١٧٦٦- ١٨٣٤ م.)، بر اساس آمارهاى علمى خود، در نظريه مشهور خويش مقرّر داشت: نسبت افزايش جمعيت جهان از رشد توليد زراعى، بيشتر است و اين جريان، آينده انسان را با قحطى وحشتناكى كه ناشى از زيادى مردم بر موادّ غذايى است، مواجه مى‌سازد ... بايد مردم را به محدود ساختن امر توليد و تناسل نسل دعوت كرد و براى اين دعوت، اسلوب خاصّ سياسى، اقتصادى و اخلاقى خويش را مقرّر داشت.[٢]

وى كشيش بود و هرگز از جلوگيرى از زاد و ولد از راه طبيعى يا ساختگى دفاع نكرد؛ امّا پيروان مالتوس در اين زمينه، بازدارى كمترى داشتند. اينان همچون مالتوس استدلال مى‌كردند: جلوگيرى از رشد زاد و ولد، براى دست‌يابى به سطح زندگى بهتر، بايسته است‌ و بر خلاف آن، از سقط جنين و جلوگيرى از باردارى براى كاهش بارورى، دفاع مى‌كردند.[٣]

پذيرش انديشه‌هاى مالتوس در كشورهاى رو به توسعه، به ويژه در سده اخير، برنامه‌ريزان اقتصادى را بر آن داشت كه برنامه خود را بر پايه سياست كاهش زاد و ولد، سامان‌دهى كنند.

در پى كشورهاى رو به توسعه و هم‌زمان با پايان جنگ جهانى دوم، كشورهاى كمتر توسعه‌يافته نيز به پشتيبانى از سياست جلوگيرى از رشد زاد و ولد برخاسته و آن را در سرلوحه برنامه‌ريزى‌هاى خود قرار دادند.

آغاز نگرانى‌هاى جهانى براى كاهش جمعيت‌

خروشچف، رهبر اتّحاد جماهير شوروى پيشين در سال ١٩٥٥ م. درباره برنامه‌هاى كنترل جمعيت، اعلام كرد:

فكر محدود كردن توالد و تناسل، يك تئورى آدم‌خوارى است كه ايدئولوژى بورژوازى (سرمايه‌دارى) آن را اختراع كرده است.

پرزيدنت ژنرال دوگل، مبارزه گسترده‌اى براى جلوگيرى از مصرف قرص‌هاى ضدّباردارى كرد تا مادران را راضى كند كه فرزندان بيشترى بزايند. البتّه اين مبارزه، درست هنگامى شروع شد كه توجّه زنان فرانسوى به طرف اين قرص‌ها كشيده شده بود.

او مى‌خواست زاد و ولد در فرانسه زياد شود و در نظر داشت كه خانواده‌هاى بزرگ از برترى‌ها و پاداش‌هاى مالياتى، مدرسه و خانه برخوردار گردند.[٤]

پى‌نوشت‌ها:

[١]. افلاطون، ١٣٦٧.

[٢].www .farsnews .com /newstext

[٣]. همان.

[٤].www .hamshahrionline .ir

[٥]. هير، ١٣٨٠، ص ٣١.

[٦].www .hamshahrionline .ir

[٧]. صدر، ١٣٥٠، ١٠.

[٨]. كلمن و نيكسون، ١٣٧٨، ١٤٣.

[٩]. روزنامه كيهان، ٢٥/ ٧/ ١٣٤٦، مجلّه اينترنتى «دخت ايران».

منبع: صالح قاسمى، جنگ جهانى جمعيت، بررسى توطئه‌هاى استعمارى و سياست‌هاى جمعيتى در ايران و جهان. ص ٣٥- ٣١