بخش مهم و عمده‌اى از معارف «قرآن» مربوط به جريان ولايت حقّه معصومان (ع) و پيروان و محبّان آنها و مؤمنان و همچنين جبهه مقابل است. اين تعبير در روايات ما به اشكال مختلفى آمده است. مرحوم فيض در «صافى»، حديثى نورانى از اميرالمؤمنين (ع) را نقل كرده است:

«نزل القرآن أثلاثا: ثلث فينا و فى عدونا و ثلث سنن و أمثال؛ و ثلث فرائض و أحكام؛[١]

قرآن در سه بخش نازل شده است. البتّه اين سه بخش مساوى نيست؛ بلكه در واقع سه دسته است: يك بخش از معارف قرآن در مورد ما اهل بيت و محبّان ماست. يك بخش از سه بخش معارف قرآن هم نسبت به دشمنان و دشمنان انبياء گذشته است.» يعنى داستان اهل بيت (ع) و پيروانشان در طول تاريخ و دشمنان اهل بيت (ع) و دشمنان انبياء گذشته كه آنها هم در واقع دشمنان اهل بيت اند كه اين بخش عمده‌اى از معارف قرآن هست و يك بخش هم فرايض و احكام است.

در تفاسير روايى وقتى تأويل و باطن قرآن را توضيح مى‌دهد، بخش عمده‌اى از آيات مربوط به داستان اهل بيت (ع) و جبهه مقابل آنهاست.

يكى از نكات كليدى‌اى كه در مطالعه و فهم قرآن به ما كمك مى‌كند، ديدن همين دو جبهه است. خيلى وقت‌ها خطاب‌هاى قرآن ناظر به تك تك آدم‌ها نيست؛ بلكه ناظر به اين دو جريان است؛ مثلًا آن عقوبت‌هاى سنگين يا آن ثواب‌هاى فراوانى كه ذكر مى‌كند براى اين دو جبهه، يعنى ائمّه (ع) و پيروان جبهه حق و ائمّه باطل و به تبع ائمّه باطل، پيروانشان است و مخاطب اصلى هم در هر دو جبهه، ائمّه اين دو جبهه هستند. در قيامت هم اين‌گونه است. قرآن در آيه ٧١ سوره اسراء، مى‌فرمايد:

«يَوْمَنَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ»

روز قيامت وقتى مردم را صدا مى‌زنند تا در محشر حاضر شوند، با ائمّه‌اشان صدا مى‌زنند. در كتاب «كافى» بابى به اين نام وجود دارد:

«بَابُ أَنَّ الْأَئِمَّةَ فِى كِتَابِ اللَّهِ إِمَامَانِ إِمَامٌ يَدْعُو إِلَى اللَّهِ وَ إِمَامٌ يَدْعُو إِلَى النَّار»[٢]

كمك‌ها و دستگيرى‌ها و شفاعت‌ها در دنيا به دو صورت است. قرآن در «آيه ٨٥ سوره نساء» مى‌فرمايد:

«مَنْيَشْفَعْ شَفاعَةً حَسَنَةً يَكُنْ لَهُ نَصِيبٌ مِنْها وَ مَنْ يَشْفَعْ شَفاعَةً سَيِّئَةً يَكُنْ لَهُ كِفْلٌ مِنْها وَ كانَ اللَّهُ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ مُقِيتاً»

شافعان دو دسته‌اند: يك دسته شفاعت در امور حسنه و يك دسته‌