ابليس لعين، در رهزنى بندگان خداوند، با اغواگرى، شبهه در دل‌ها افكند تا گمان برند، خود مى‌توانند حجّت عمل و نظر جعل كنند و با همراهى او، ره به گوهر مقصود برند.

ايجاد ترديد در پذيرش حجّت بالغه خداوند، راه را براى ابليس و پيروانش تسهيل مى‌نمود تا با جايگزينى حجّت غير معصوم، گام به گام، مردم را به سوى تباهى و مفاسد سوق دهند. جمع بزرگى از ريش‌سفيدان نحله‌ها و فرقه‌هاى آكنده از ضلالت، در گوش بندگان خدا چنين خواندند كه مى‌توان بدون توسّل و تمسّك به حجّت بالغه و منصوب از سوى حضرت حق و پيروى از شريعت ايشان، ره پيمود و سعادت را تجربه كرد؛ در حالى‌كه به بيان حضرت على بن موسى‌الرّضا (ع):

«گمان برده‌اند كه مى‌توان [امام و حجّت‌] را در غير آل پيامبر (ص) يافت. به خدا قسم! نفسشان به آنان دروغ گفته و اباطيل آنان را به آرزو انداخته است و در نتيجه، به پرتگاهى بلند و مشكل و لغزنده پا گذارده‌اند كه پاهايشان از آن واهه لرزيده و به پايين خواهند افتاد. با عقولى سرگردان، ناقص و ابتر و عقايدى گمراه‌كننده در صدد نصب امام برآمده اند كه جز دورى از مقصد، نتيجه‌اى نخواهند گرفت، خدا آنان را بكشد! به كجا برده شده‌اند؟

در صدد كارى بس مشكل برآمده و خلاف حق سخن گفته‌اند و به گمراهى عميقى دچار گشته و در سرگردانى افتاده‌اند؛ زيرا با آگاهى، امام را ترك كرده‌اند و شيطان اعمالشان را در نظرشان زينت بخشيد و آنان را از راه حق بازداشت؛ حال آنكه بينا و بصير بودند ...»[٢]

پى‌نوشت‌ها:

[١]. طبرسى، احمد بن على، «الإحتجاج على أهل اللجاج»، مشهد، نشر مرتضى، چاپ اوّل، ١٤٠٣ ق. ج ١، ص ٥٦.

[٢]. همان، ج ١، ص ٥٩.

[٣]. همان، ج ١، ص ٦٨.

[٤]. طبرسى، احمد بن على، «الإحتجاج على أهل اللجاج»، ج ٢، ص ٤٩٢.

[٥]. «اهل البيت فى الكتاب و السنّه»، ص ١٠١؛ به نقل از طوسى، محمّدبن حسن، «الأمالى»، همان، ص ٤٨٢.

[٦]. تولّى به معناى دوستى با دوستان خدا و نزديكى به اهل حق. تبرّى، دشمنى با دشمنان خدا و دورى از اهل باطل است.

[٧]. حرّ عاملى، محمّدبن حسن، «وسائل الشّيعه»، قم، مؤسّسه آل البيت (ع)، ١٤٠٩ ق، چاپ اوّل، ج ١٥، ص ٢٤٧.

[٨]. خزّاز رازى، على بن محمّد، «كفاية الأثر فى النصّ على الأئمة الإثنى عشر (ع)»، قم، بيدار، ١٤٠١ ق. ص ٩٤.

[٩]. كلينى، محمّدبن يعقوب، «الكافى»، تهران، اسلاميه، ج ١، ص ١٩٦؛ با استفاده از ترجمه مصطفوى.

[١٠]. سوره اعراف، آيه ١٦.

[١١]. ابن بابويه، محمّدبن على، «كمال الدّين و تمام النّعمه»، تهران، «اسلاميه»، چاپ دوم، ١٣٩٥ ق. ج ٢، ص ٤٠٩.

[١٢]. ابن بابويه، محمّدبن على، «عيون اخبار الرّضا (ع)»، ج ١، صص ٢١٩- ٢٢٠؛ با استفاده از «ترجمه عيون اخبار الرّضا (ع)»، تهران، صدوق، ١٣٧٢، چاپ اوّل، ج ١، صص ٤٤٤- ٤٥٨.