ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٥٤ - چهارم رعايت وقار و متانت در برابر نامحرم
كريم با مطرح كردن پوشش تكميلى كه گوشها و گردن و سينه را نيز در برمى گرفت، پوشيدگى را كامل كرد:
«وَقُلْ لِلْمُؤْمِناتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ وَ يَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا ما ظَهَرَ مِنْها وَ لْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلى جُيُوبِهِنَّ وَ لا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبائِهِنَّ أَوْ آباءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنائِهِنَّ أَوْ أَبْناءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوانِهِنَّ أَوْ بَنِي إِخْوانِهِنَّ أَوْ بَنِي أَخَواتِهِنَّ أَوْ نِسائِهِنَّ أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُنَّ أَوِ التَّابِعِينَ غَيْرِ أُولِي الْإِرْبَةِ مِنَ الرِّجالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذِينَ لَمْ يَظْهَرُوا عَلى عَوْراتِ النِّساءِ؛[١]
و به زنان با ايمان بگو ديدگان خود را [از هر نامحرمى] فرو بندند و پاكدامنى ورزند و زيورهاى خود را آشكار نگردانند؛ مگر آنچه كه طبعاً از آن پيداست و بايد روسرى خود را بر گردن خويش [فرو] اندازند و زيورهايشان را جز براى شوهرانشان يا پدرانشان يا پدران شوهرانشان يا پسرانشان يا پسران شوهرانشان يا برادرانشان يا پسران برادرانشان يا پسران خواهرانشان يا زنان [همكيش] خود يا كنيزانشان يا خدمتكاران مرد كه [از زن] بىنيازند يا كودكانى كه بر عورتهاى زنان وقوف حاصل نكردهاند، آشكار نكنند.»
اين تدبير، سبب مىشود كه زيبايىهاى زن از چشمان هرزه هوسبازان، پنهان بماند و از توليد جلوههاى بصرى آلوده، جلوگيرى كند.[٢]
دوم: پرهيز از ايجاد صداهاى تحريكآميز
بر اساس آيات قرآن، زنان از ايجاد صداهاى تحريكآميز نيز منع شدهاند:
«وَلا يَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ ما يُخْفِينَ مِنْ زِينَتِهِنَّ وَ تُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعاً أَيُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ؛[٣]
و پاهاى خود را [به گونهاى به زمين] نكوبند تا آنچه از زينتشان نهفته مىدارند، معلوم گردد. اى مؤمنان! همگى [از مرد و زن] به درگاه خدا توبه كنيد. اميد كه رستگار شويد.»
قرآن كريم، در جايى ديگر به طور خاص زنان پيامبر اكرم (ص) را خطاب قرار مىدهد و از آنها مىخواهد كه از گفتن سخنان تحريكآميز خوددارى كنند:
«يانِساءَ النَّبِيِّ لَسْتُنَّ كَأَحَدٍ مِنَ النِّساءِ إِنِ اتَّقَيْتُنَّ فَلا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ فَيَطْمَعَ الَّذِي فِي قَلْبِهِ مَرَضٌ وَ قُلْنَ قَوْلًا مَعْرُوفاً؛[٤]
اى همسران پيامبر! شما مانند هيچيك از زنان [ديگر] نيستيد. اگر سر پروا داريد، پس به ناز سخن مگوييد تا آنكس كه در دلش بيمارى است، طمع ورزد و گفتارى شايسته گوييد.»
سوم: پرهيز از خودنمايى و جلب توجّه ديگران
براى ايجاد جامعهاى سالم و پيراسته از تحريكات جنسى، بايد زنان و دختران از خودنمايى، استفاده از آرايهها و آشكاركردن زينتها (تبرّج) كه موجب تحريك ديگران مىشود، بپرهيزند. از همينرو، خداى متعال به زنان پيامبر اكرم (ص) دستور مىدهد:
«وَقَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ وَ لا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجاهِلِيَّةِ الْأُولى؛[٥]
و در خانههايتان قرار گيريد و مانند روزگار جاهليت قديم، زينتهاى خود را آشكار مكنيد.»
آرايهها ممكن است به صورت آرايش سر و صورت، استفاده از انواع زيورآلات، مُد لباس يا استفاده از رنگها و پارچههاى جذّاب باشد. همه اينها در مفهوم «تبرُّج» جمع مىشوند كه از ويژگىهاى زنان جاهليت است. اصل تبرّج و خروج از منزل با زينت كامل، ويژگى عصر جاهليت نخستين است و اختصاص به امروز ندارد. ممكن است شيوه آرايش و انواع آرايهها مُدرن شده باشند؛ امّا اصل تبرّج، ويژگى جاهليت است كه فراتر از زمان و مكان و نژاد بوده، خروجى ناپاك به شمار مىرود.[٦]
چهارم: رعايت وقار و متانت در برابر نامحرم
امام على (ع) در بيانى زيبا، غرور و تكبّر (زَهو) و ترس (جبن) را از بهترين خصلتهاى زنان بر مىشمارد؛ زيرا به تعبير آن حضرت، يكى از اين خصلتها موجب وقار و متانت آنها در برابر نامحرمان و سر فرو نياوردن در برابر خواستههاى ناروا و ديگرى موجب خوددارى آنها از بىپروايى و اعتماد نابهجا به ديگران مىشود:
«خِيارُ خِصَالِ النِّسَاءِ شِرَارُ خِصَالِ الرِّجَالِ الزَّهْوُ وَ الْجُبْنُ وَ الْبُخْلُ فَإِذَا كانَتِ الْمَرْأَةُ مَزْهُوَّةً لَمْ تُمَكنْ مِنْ نَفْسِهَا وَ إِذَا كانَتْ بَخِيلَةً حَفِظَتْ مَالَهَا وَ مَالَ بَعْلِهَا وَ إِذَا كانَتْ جَبَانَةً فَرِقَتْ مِنْ كلِّ شَىءٍ يعْرِضُ لَهَا؛[٧]
بهترين خصلتهاى زنان بدترين خصلتهاى مردان است. به خود نازيدن، ترس و بخل. چون زن به خود نازد، به كس سر فرو نياورد و چون بخيل باشد، مال خود و شويش را نگاه دارد و چون ترسدل بود، از هر چه بدو روى آورد، هراسان گردد.»
با توجّه به مطالب يادشده، مىتوان گفت بر اساس آموزههاى اسلامى، زن خوب و سالم كسى است كه در برخورد با مردهاى غير همسر خود، خويشتندار، پاكدامن و بىآرايه است. اندام، رخسار، گفتار و رفتار او دلبرانه و وسوسه انگيز نيست و با آزرم، كمگويى و وقار خويش، بيماردلان آزمند را از خود مىرماند و نوميد مىكند. [٨]
در پايان اين بحث، برخى از احكام اسلامى مرتبط با روابط زن و مرد را كه با هدف جلوگيرى از تحريك جنسى تشريع شدهاند، مىتوان به اين شرح برشمرد:
ضرورت حفظ نگاه و پرهيز از نگاه به نامحرم، داشتن رفتار باوقار، خوددارى از سخنان تحريكآميز، استفاده از پوشش مناسب، پرهيز از شنيدن صداهاى تحريككننده زنان نامحرم، پرهيز از هرگونه شوخى و مزاح با نامحرمان، خوددارى زنان از مصرف عطر و موادّ خوشبوكننده و تحريككننده در محيطهاى عمومى، پرهيز از خلوت كردن با نامحرم و ضرورت حفظ خيال از تصوّرات حرام.[٩]
د) برخورد شديد با انحرافها و ناهنجارىهاى جنسى
در نظريّه جنسى اسلام، به منظور ساماندهى مطلوب روابط جنسى و جلوگيرى از گسترش ناهنجارىها و انحرافات جنسى در جامعه، افزون بر تأكيد بر بازدارندههاى درونى (خويشتندارى جنسى) به عوامل