ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٦٣ - مزاج صفراوى و استعداد بيمارى ها
خوردن پوست، جوشش فمالمعده، شوره سر، بروز لكّههاى سفيد و قهوهاى در صورت و بدن، علاقه به خوردن يخ و آب يخ، تندخويى و بهانهگيرى، حسّ بويايى و چشايى قوى و در كل، همانند آتش، فرد مبتلا به غلبه صفرا، بىقرار و خروشان و گرم و خشك مى شود كه براى اعتدال آن، بايد سرد و تر شود.
غذاهايى كه اينگونه مزاجهاى صفراوى را اصلاح مىكنند، عبارتند از:
خوردنىهايى كه حالت اسيدى دارند و ترشيجات طبيعى، مانند ليموترش، زرشك، نارنج، گريپ فروت با عسل، ترنجبين، شيرخشت، كاهو، كيوى، آلو بخارا، آلوچه، اسفناج، تمر هندى به صورت دم كرده، ليموشيرين، پرتقال، نان جو و آش جو.
مجموعاً اين نوع افراد بايد از غذاهاى خنك استفاده كنند؛ يعنى از غذاهايى كهPH آنها از نظر علمى زير ٣/ ٧ باشد.
عرق كاسنى و عرق شاتره بهترين نوشيدنى براى اين افراد است و آنها براى شستوشوى بدن خود، بايد از سدر و ختمى استفاده كنند.
بهترين روش براى اين افراد اين است كه از خوردن چاى و گرميجات جدّاً بپرهيزند تا به زودى سلامت خود را به دست آورند؛ در غير اين صورت، دچار بيمارىهاى كبدى، مثل كبد چرب و در صورت عدم رعايت، نهايتاً دچار بيمارى سيروز كبدى مىشوند. همانگونه كه پيش از اين گفته شد، سادهترين و عاقلانهترين روش براى اصلاح مزاج، شناخت نوع مزاج و شناخت نوع غذا و مصرف به موقع آنهاست تا بيمارى سركوب شود و سيستم ايمنى بدن تقويت گردد.
تخليه معده اين افراد به روش قى كردن دورهاى، بسيار مناسب است. در واقع، كار حكيم آن است كه افراد پر حرارت جامعه را شناسايى نموده و به طرق مختلف پيشنهاد شده سنّتى، حرارت بدن آنها را پايينتر بياورد. خوردن همه انواع مركّبات، انار، شاهتوت، خيار، سيب، گلابى، آلبالو، گيلاس، آلو، گوجه سبز و زرشك براى افراد صفراوى مزاج مفيد است.
بهترين دارو براى اين افراد، هندوانه، گرمك، كدو خورشتى، هويج فرنگى، روغن زيتون و سوپ جو، سبزيجات، مانند اسفناج و گشنيز و ليموترش است. همچنين سيبزمينى بخارپز، قارچ، باميه، پياز، برگه هلو، برگه زردآلو، مغز بادام خام تازه، برنج سفيد با روغن زيتون، كدو حلوايى با نخود فرنگى، عدس، ماش، جو دوسر، مخمّر آبجو و ليمو عمانى براى كبد افراد صفراوىمزاج بسيار مفيد است.
همچنين بذرهاى ملين و شربت آب عسل با ليموترش تازه به اين افراد توصيه مىشود و چاى، قهوه، نسكافه، تخم مرغ، غذاهاى فريز شده و زود پز شده، سس و ربّ، غذاهاى چرب و پرحجم، ماكارونى و آش رشته، نوشابه و ادويهجات تند، آب يخ، نوشيدن مايعات همراه و بعد از غذا، شيرينيجات قنّادى و مصنوعى، آجيل شور و گوشت قرمز، ريزهخوارى، بادمجان، موز، خربزه، آناناس و طالبى براى اين افراد ضرر دارد.
در اينجا، بحران هايى را كه در طول زمان، باعث ترشّح ناگهانى صفرا به خون مىشود، براى شما معرفى مىكنيم. بحرانهايى كه بارها و بارها هر يك از شما با آنها مواجه شدهايد؛ نظير پديده بلوغ براى نوجوانان، پديده ازدواج، پديده باردار شدن، پديده زايمان، پديده شنيدن ناگهانى خبر بد، پديده يائسگى، بلند كردن هالتر در بدنسازى، مسابقه فوتبال و ... همگى جزو بحرانهاى صفراوى حساب مىشوند؛ يعنى با پيدايش هر كدام از دوران زندگى يا افعال مختلف فوق، به ناگهان مقادير زيادى صفرا (يعنى هورمونهاى خونى گرممزاج) وارد خون شده و شخص را دچار يك نوع التهاب حرارتى شديد مىكند؛ مثل حالت گرگرفتگى در زنان يائسه.
غذاهاى مضر براى صفراوى مزاجها
صفراوى مزاجها بايد از مصرف نوشيدنىهاى گرم پرهيز كنند؛ نوشيدنىهاى گرم موجب برهم خوردن تعادل صفراوى مزاجها مىشود. بر همين اساس، اصولىترين روش براى اصلاح مزاج، شناخت نوع مزاج و تطابق دادن تغذيه با آن است تا بيمارى سركوب و سيستم ايمنى بدن تقويت شود.
مصرف نوشابه، ادويههاى تند، آب يخ، نوشيدن مايعات همراه با غذا يا بلافاصله بعد از آن، شيرينىهاى قنّادى و مصنوعى، آجيل شور، گوشت قرمز و همچنين بريده بريده غذا خوردن، يعنى اينكه انسان مدام در حال خوردن باشد، مانند تخمه شكستن، براى افرادى كه داراى طبيعت گرم و خشك هستند، مضرّ است.
مصرف موز، خربزه، آناناس و طالبى براى افراد صفراوى مزاج ممنوع است و بايد از مصرف آن خوددارى كنند.
علّت ممنوع بودن غذاهاى داراى طبيعت گرم و خشك براى افراد صفراوى مزاج اين است كهPH اين غذاها و نيزPH كبد بالاست و استفاده از اين مواد، سبب افزايش دماى كبد و ترشّح زياد صفرا و در نتيجه ايجاد راهبندان در مجارى كبد مىشود. اين حالت موجب تشكيل سنگهاى صفراوى در كيسه صفرا مىشود و علائمى نظير يبوست، زرد شدن چهره و دردهاى شديد در ناحيه راست بدن و در زير دندههاى راست را ايجاد مىكند.
مزاج صفراوى و استعداد بيمارىها
افراد صفراوى مزاج در صورت عدم رعايت نكات فوق، استعداد بيشترى براى بروز علائم و بيمارىهاى زير دارند:
- اضطراب و تنش فكرى؛
- ميگرن؛
- وزوز گوش؛
- تپش قلب؛
- اسهال خونى؛
- هپاتيت؛
- زردى؛
- تلخى دهان؛
- سرفه خشك؛
- بىخوابى؛
- انزال زودرس؛
- سوزش ادرار بدون علّت؛
- لكبينى و افزايش خونريزى هنگام عادات ماهانه؛