٣١. براى رفع درد سينه يا سرفه خشك، سر انار را سوراخ كرده، سپس روغن بادام شيرين داخل آن ريخته و روى آتش بگذارند تا روغن جذب شود. آنگاه بخورند كه بسيار خوب است؛

٣٢. انار ترش نيروى جنسى را كاهش مى‌دهد؛

٣٣. عصاره گل انار و گلاب براى ورم چشم مفيد است؛ به صورت ضماد با احتياط مصرف شود؛

٣٤. گل انار با آب بارهنگ براى زخم‌هاى آلات تناسلى آقايان مفيد است (گل انار+ عرق بيد+ عرق بيدمشك+ عرق كاسنى+ بارهنگ) پس از استفاده از آن، زخم را بايد شست؛

٣٥. به جاى گل ما مى‌توانيم از پى سفيد داخل انار استفاده كنيم. (مورد شماره ٣٤)

٣٦. كسانى كه مى‌خواهند نوزادى زيبا داشته باشند، در دوران حاملگى در فواصل غذا و ظهر و شب انار بخورند؛

٣٧. خوردن انار مستى را رفع مى‌كند؛

٣٨. انار جهت صفرا و تب صفراوى مفيد است. قبل از غذا ميل شود؛

٣٩. بهترين موقع خوردن انار، صبح ناشتا با كمى گلپر است؛

٤٠. جوشانده گل انار درمان‌كننده پيوره و خون‌ريزى لثّه است؛

٤١. پودر پوست انار براى التيام زخم‌هاى كهنه مفيد است؛

٤٢ كسانى كه مزاج گرم دارند، انار ترش براى آنها مفيد است؛

٤٣. اگر انار با دانه خورده شود، از صدا كردن شكم جلوگيرى مى‌كند؛

٤٤. امام صادق (ع) مى‌فرمايند: «بخوريد انار را با پرده‌هاى وسط آن تا معده را صيقل دهد و هوش را زياد كند.»

٤٥. حضرت على (ع) مى‌فرمايند: «به كودكان خود انار دهيد تا زودتر به سخن آيند.»

٤٦. كسانى كه بيمارى قند دارند، از انار استفاده كنند؛

٤٧. اگر آب انار با شكر و نشاسته و صمغ عربى و روغن بادام جوشانده و نيمه گرم ميل شود، بازكننده ادرار و تقويت‌كننده دستگاه ادرار و مثانه است؛

٤٨. انار دفع‌كننده مضرّات دخانيات است؛

٤٩ اگر انار را با پوست و دانه به طور سالم بپزند و سپس كوبيده آن را در محلّ خارش بگذارند، خارش را برطرف مى‌كند؛

٥٠. اشخاصى كه داراى طبع سرد و تر هستند، بعد از خوردن انار، كمى زنجبيل با نبات بخورند.

توصيه‌هاى پزشكى امام رضا (ع) براى ماه آذر

سومين ماه پاييز كه در «رساله ذهبيه امام رضا (ع)» از آن، با عنوان «تشرين آخر» ياد مى‌شود، از حدود ٢٣ آبان‌ماه آغاز مى‌شود و به مدّت ٣٠ روز ادامه پيدا مى‌كند و تقريباً مصادف با آذرماه است.

امام رضا (ع) كه در رساله ذهبيه، خصوصيات فصول و ماه‌هاى سال را بيان كرده‌اند، براى هر ماه و فصل، غذاى مناسب را معرفى نموده‌اند.

آن حضرت در يك دستورالعمل كلّى فرموده‌اند:

«كل بارد فى الصيف و الحار فى الشتآء و المعتدل فى الفصلين على قدر قوتك و شهوتك؛

هر خوراكى سرد در تابستان و گرم در زمستان مناسب است و غذاهاى معتدل در فصل بهار و پاييز و ميزان مصرف خوراكى‌ها (يا مقدار حرارت و برودت آنها) نيروى طبيعى بدن و ميل آن است.»

هر چند كه استفاده از همه موادّ غذايى براى بدن لازم است، ولى رعايت تناسب زمان و آب و هوا براى بدن مفيدتر بوده و از برخى بيمارى‌ها جلوگيرى مى‌كند. بر همين اساس، امام رضا (ع) هر غذايى را در ماه خاصّى توصيه كرده‌اند.

در تابستان، به دليل گرماى هوا، چربى‌هاى بدن آب مى‌شوند؛ از اين‌رو در پاييز نياز ضرورى به ذخيره كردن موادّ چربى كه مولّد حرارت هستند، پيدا مى شود و بايد با مصرف غذاهاى مناسب، آن را ذخيره كرد تا بدن خود را براى مقابله با سرماى زمستان مجهّز نماييم. بدن به انواع غذاهاى اصلى و ميوه‌هايى، مانند انگور و انار نياز دارد. همچنين استفاده از نوشيدنى‌هايى كه از آنها تهيه مى‌كنند، مفيد است.

امام رضا (ع) براى نوشيدن آب مى‌فرمايند:

هر كس مى‌خواهد معده‌اش او را آزار ندهد، در ميان غذا خوردن، آب ننوشد تا اين غذا خوردن تمام شود و هر كه آب ميان غذا بنوشد، رطوبت در بدنش جاى گرفته و معده‌اش ضعيف مى‌شود و رگ‌ها نمى‌توانند انرژى غذا را جذب كنند؛ زيرا هرگاه آب پشت سرهم نوشيده شود، معده برزگ مى‌شود.

امّا توصيه مخصوص امام رضا (ع) براى اين ماه در مورد نوشيدن آب است. آن حضرت از آشاميدن آب در شب نهى نموده‌اند؛ زيرا مزاج شب، آب و فصل سرد است و جمع اين سردى‌ها طبيعت بدن را بيش از حد، به سمت سردى مى‌برد و بيمارى‌هاى ناشى از سردى ايجاد مى كند.

اگرچه مصرف آب گرم، به صورت ناشتا هميشه توصيه نمى‌شود، امّا امام رضا (ع) نوشيدن آب گرم به صورت ناشتا را در اين ماه سفارش مى‌كنند؛ همچنان‌كه بعضى از ماه‌ها در فصل تابستان نوشيدن آب سرد به طور ناشتا سفارش شده است.

هرچند امام رضا (ع) كرفس را نوعى سبزى مفيد برشمرده و فرموده‌اند:

«كرفس را بخوريد و بدانيد هيچ جنبنده و چهارپايى نيست؛ مگر اينكه بدن خود را به آن مى‌مالد و خود را به آن مداوا مى‌كند.»

امّا براى اين ماه، اجتناب از برخى سبزيجات، مانند كرفس، نعناع و تره تيزك (شاهى) را گوشزد كرده‌اند.

منابع:

١. «بحارالأنوار»، ج ٥٩، ص ٣٢٤.

٢. «بحارالأنوار»، ج ٥٩، ص ٣٢.

٣. «طبّ الائمّة (ع)»، سيّد عبدالله شبّر، ص ٢٤٤.