اخلاق عبادى - مقدس نيا، محمد - الصفحة ٩٧ - الف - آداب روحى و قلبى

او با آن همه جلال و جبروت به بنده‌اى كوچك و بى‌مقدار، اجازه حضور در محضر و سخن گفتن با خويش را داده احساس نشاط و لذّت كند. همه مظاهر خودبينى و خودخواهى را از فكر و ذهن خويش دور بريزد و خود را ذرّه‌اى بى‌ارزش در برابر عظمت و قدرت الهى ببيند. چه اين‌كه تا ذرّه‌اى خودبينى در دل آدمى باقى است راه كمال و رشد بر او بسته است. امام خمينى قدس سره در اين باره مى‌فرمايد:

حجاب خودبينى و خودپرستى از جميع حجب ضخيم‌تر و ظلمانى‌تر است و خرق اين حجاب از تمام حجب مشكل‌تر و خرق همه حجب را مقدّمه است ... تا انسان را نظر به خويشتن و كمال و جمال متوهّمِ خود است از جمال مطلق و كمال صرف، محجوب و مهجور است.[١]

٢- خشوع: و آن عبارت است از فروتنى توأم با حبّ يا خوف.[٢] نمازگزار بايد بكوشد تا همواره و بويژه در هنگام نماز در برابر خداوند چنين حالتى داشته باشد. قلب خود را در حد توانايى خويش با نور علم و ايمان خاشع كند و نيز بكوشد كه اين حالت را تا پايان نماز حفظ كند. قرآن كريم خشوع در نماز را از نشانه‌هاى مؤمنان رستگار دانسته مى‌فرمايد:

«قَدْ افْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ الَّذينَ هُمْ فى‌ صَلواتِهِمْ خاشِعُونَ»[٣]

مؤمنان رستگار شدند آنان كه در نمازشان خشوع دارند.

٣- طمأنينه: شايسته است كه آدمى در حال نماز از آرامشِ روانى برخوردار بوده و قلبش آنچه به زبان مى‌گويد باور داشته باشد.

امام خمينى قدس سره در توضيح معناى طمأنينه مى‌فرمايد:

و آن عبارت است از اين كه نمازگزار عبادت را از روى سكونت قلب و اطمينان خاطر به جا آورد، زيرا اگر عبادت را با حال اضطراب قلب و تزلزل به جا آورد قلب از آن عبادت منفعل نشود.[٤]

٤- محافظت: امر ديگرى كه در كمال بخشيدن به نماز و تأثير گذارى آن بر انسان‌

[١] - آداب‌الصلوة، امام خمينى( ره)، ص ٧- ٨

[٢] - لسان‌العرب ابن منظور، ج ٨، ص ٧١- ٧٢، بيروت

[٣] - مؤمنون( ٢٣)، آيات ١- ٢

[٤] - آداب‌الصلوة، ص ١٦