اخلاق عبادى - مقدس نيا، محمد - الصفحة ١٠٧ - ج - مقارنات نماز
موجودات آسمان و زمين را نيز تسبيحگوى خداوند مىداند.[١]
وقتى از امير مؤمنان على ٧ معناى «سُبْحانَ اللَّهِ» را پرسيدند فرمود:
«هُوَ تَعْظيمُ جَلالِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ تَنْزيهُهُ عَمَّا قالَ فيهِ كُلُّ مُشْرِكٍ فَاذا قالَهَا الْعَبْدُ صَلَّى عَلَيْهِ كُلُّ مَلَكٍ»[٢]
آن، بزرگ دانستن جلال خداوند است و منزّه دانستن او از آنچه هر مشركى درباره خدا مىگويد. پس هرگاه بندهاى آن را بگويد هر فرشتهاى بر او درود فرستد.
و نيز از مهمترين آداب سجود آن است كه انسان سجده خود را طولانى كند.
رسول خدا ٦ رعايت اين ادب را شرط محشور شدن با خود دانسته مىفرمايد:
«اذا ارَدْتَ ان يَحْشُرَكَ اللَّهُ مَعى فَاطِلِ السُّجُودَ بَيْنَ يَدَىِ اللَّهِ»[٣]
هرگاه خواستى كه خداوند- در قيامت- با من محشورت كند، سجدهات را در پيشگاه خداوند طولانى كن.
٨- تشهّد: در تشهّد بار ديگر به وحدانيّت خداوند، نفى هرگونه شريك از او و نيز عبوديّت و رسالت نبىاكرم ٦ گواهى مىدهيم و بر آن حضرت و خاندان پاكش درود مىفرستيم. امام صادق ٧ مىفرمايد:
«التَّشَهُّدُ ثَناءٌ عَلَى اللَّهِ تَعالى، فَكُنْ عَبْداً لَهُ فِى السِّرِّ، خاضِعاً لَهُ فِى الْفِعْلِ، كَما انَّكَ عَبْدٌ لَه بِالْقَوْلِ وَالدَّعْوى[٤] ...»
تشهّد ستايش خداوند متعال است. پس تو همانگونه كه به زبان و گفتار ادّعاى بندگى او را دارى، در ضمير باطن نيز بايد بنده او بوده و در عمل هم در برابرش خاضع باشى.
[١] - حشر( ٥٩)، آيه ٢٤؛ جمعه( ٦٢)، آيه ١؛ تغابن( ٦٤)، آيه ١
[٢] - التوحيد، صدوق، ص ٣١٢
[٣] - بحارالانوار، ج ٨٢، ص ١٦٤
[٤] - آدابالصلوة، امام خمينى، ص ٣٦٣