اخلاق عبادى - مقدس نيا، محمد - الصفحة ٢٦ - كمال انسان به چيست؟

«إِنَّ الْمُتَّقينَ فى‌ جَنَّاتٍ وَ نَهَرٍ فى‌ مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَليكٍ مُقْتَدِرٍ»[١]

به يقين، تقوا پيشگان در باغها و نهرهاى بهشتى جاى دارند در جايگاه راستى، «نزد مالكى مقتدر».

همچنين قرآن كريم خواسته همسر فرعون را به عنوان مقصد ايده‌آل يك انسان متكامل چنين بيان مى‌دارد:

«رَبِّ ابْنِ لى‌ عِنْدَكَ بَيْتاً فِى الْجَنَّةِ»[٢]

خدايا! خانه‌اى برايم در بهشت «نزد خودت» بنا كن!

انسان گرچه سير تكاملى خويش را در بستر مادّه و به‌صورت فردى و جزئى آغاز مى‌كند؛ ليكن در ادامه راه بتدريج ماهيّتى ماوراى مادّى مى‌يابد و به ارزشهاى معنوى گرايش پيدا مى‌كند و در سير معنوى خويش به‌سوى كمال بى‌نهايت كه ذات لايزال الهى است راه مى‌پويد و در نهايت نيز بدو مى‌پيوندد و با او ملاقات مى‌كند:

«يا ايُّهَا الْانْسانُ إِنَّكَ كادِحٌ إِلى‌ رَبِّكَ كَدْحاً فَمُلاقيهِ»[٣]

اى انسان! تو با تلاش و رنج به‌سوى پروردگارت مى‌روى و سرانجام او را ملاقات خواهى كرد.

اين كه قرآن كريم، زندگى در بهشت را به عنوان سرنوشت نهايى بشر معرفى كرده نيز به‌خاطر آن است كه بهشت، منزلگاه انسان در جوار قرب خداوند است. بهشت همان سفره كرامت الهى است كه براى بندگان صالح او گسترده شده است. آنجا جايگاهى است در «جنب خداوند» و منزلى در «جوار او» و مطلوب حقيقى انسان، جز رسيدن به آن، چيز ديگرى نيست و اين كه انسان از چيزهاى ديگر خسته و دلزده مى‌شود به خاطر آن است كه روح او در جستجوى همان منزلگاه حقيقى است و تا به آنجا نرسد، آرام و قرار نمى‌گيرد. نتيجه آن كه كمال نهايى انسان در رسيدن به قرب الهى است و آمدن انسان به اين جهان براى تحصيل آمادگى لازم جهت وصال به حق است. اكنون بايد ديد عبادت چه تأثيرى در رسيدن انسان به كمال و قرب‌الهى دارد.

[١] - قمر( ٥٤)، آيات ٥٤- ٥٥

[٢] - تحريم( ٦٦)، آيه ١١

[٣] - انشقاق( ٨٤)، آيه ٦