اخلاق عبادى - مقدس نيا، محمد - الصفحة ٤٤ - عبادت و اخلاص
وقتى مردم درباره آن اعمال سخن مىگويند و مرا به خاطر انجام آن مىستايند لذّت مىبرم. آيا اين اعمال از من پذيرفته است؟
پيامبر خدا ٦ لحظاتى سكوت كرد و پاسخى نفرمود. در اين هنگام آيه فوق نازل شد و روشن ساخت كه تنها عملى مقبول درگاه خداوند است كه با اخلاص همراه باشد.[١]
بنابراين تا عمل انسان- حتّى كارهاى بسيار شايسته مثل نماز و جهاد- از روى اخلاص صورت نگيرد، عنوان عبادت و عمل صالح بر آن تطبيق نمىكند.
عبادت و اخلاص
عبادت خداوند و خلوص نيّت رابطه بسيار نزديكى با هم دارند، تا آنجا كه مىتوان گفت لازم و ملزوم يكديگرند. اخلاص روح عبادت است و عبادت بدون اخلاص بهسان كالبد بىجانى است كه هيچگونه اثر مثبتى ندارد.
بنابراين، كارها تنها درصورتى كه با نيّت خالص و براى رضاى خدا انجام شود براى آدمى عبادت محسوب مىشود و خداوند در ازاى انجام آن به او اجر و پاداش عطا مىكند، از اين رو امام على ٧ اخلاص عمل را نهتنها نوعى عبادت كه برترين عبادتها دانسته، مىفرمايد:
«افْضَلُ الْعِبادَةِ اخْلاصُ الْعَمَلِ»[٢]
خالصكردن عمل، برترين عبادتهاست.
از آنچه ذكر شد مىتوان چنين نتيجه گرفت كه كارهايى كه از انسان سرمىزند مادامىكه از انگيزهاى الهى سرچشمه نگرفته، فاقد ارزش معنوى است و هرگاه از پشتوانه اخلاص برخوردار شد ارزشمند شده و عبادت محسوب مىشود. بههمين جهت رسول خدا ٦ در نصايح خود به ابوذر غفارى قدس سره مىفرمايد:
[١] - بحارالانوار، ج ٧٠، ص ٢٢٢
[٢] - شرح غررالحكم و دررالكلم، جمالالدين خوانسارى، ج ٢، ص ٤٦٦