توان و تيزهوشى خود بشريت را به بند كشيده‌اند. (در گذشته از رنگ‌پذيرى وجدان آدمى و تأثير اوضاع وشرايط اقليمى و فرهنگها و آداب و رسومهاى ملّى و قومى بر وجدان سخن گفتيم.)

پس چه بايد كرد؟ منشأ و عامل اصلى كرامت انسانى چيست؟

از نظر اسلام، منشأ اين كرامت را در خلقت ويژه انسان كه با دميدن روح الهى درآميخته است بايد سراغ گرفت. خداى متعال در چند آيه قرآن پس ازبيان مراحل اوليه خلقت انسان از خاك، خطاب به فرشتگان مى‌فرمايد:

پس وقتى آن را درست كردم و از روح خود در آن دميدم، پيش او به سجده در افتيد.[١]

چنين تكريم و ارزش گذارى در مورد ساير موجودات صورت نگرفته است و به همين علت است كه انسان، شايستگى سجده فرشتگان را پيدا مى‌كند و خداى بزرگ از اين دميدن روح به آفرينشى ديگر ياد كرده، به خود تبريك مى‌گويد. آنگاه [جنين را] در آفرينش ديگر پديد آورديم. آفرين باد بر خدا كه بهترين آفرينندگان است.[٢] و اين گونه است كه خداوند تاج كرامت بر سر آدمى مى‌نهد و براى او حق شرافت قائل مى‌شود:

و لَقَد كرّمنا بنى ادم و حملناهُم فى البّر والبحر وَرزقناهم من الطيّبات و فضّلناهُم على كثيرٍ مّمن خلقنا تفضيلًا؛[٣]

به راستى ما فرزندان آدم را گرامى داشتيم و آنان را در خشكى و دريا [بر مركبها] برنشانديم و از چيزهاى پاكيزه به ايشان روزى داديم و آنها را بر بسيارى از آفريده‌هاى خود برترى آشكار داديم.

آدميان، همگى از اين حق كرامت كه در ذات انسانها قرار داده شده است به صورت برابر

[١]. فَإِذَا سَوَّيْتُهُ وَنَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي فَقَعُوا لَهُ سَاجِدِينَ؛. حجر( ١٥): ٢٩ و ص( ٣٨): ٧٢ و نيز بنگريد به: سجده( ٣٢): ٩.

[٢]. ثُمَّ أَنشَأْنَاهُ خَلْقاً اخَرَ فَتَبَارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخَالِقِينَ. مومنون( ٢٣): ١٤.

[٣]. اسراء( ١٧): ٧٠.