بخشى از حقوق مدنى و اجتماعى، با معيشت انسان پيوندى تنگاتنگ دارند؛ نظير حق مسكن، انتخاب شغل و تأمين اجتماعى. اخلال در هريك از اين حقوق و يا نبود هريك از آنها زندگى مردم را با معضلات جدى روبه‌رو خواهد نمود. در اين قسمت، به اختصار اين حقوق را مرور خواهيم نمود.

١. حق مالكيت‌

آيات متعددى از قرآن كريم كه بيان مى‌كند «خداوند آنچه در زمين است همه را براى شما آفريد»[١] و «آنچه را در آسمانها و در زمين است به سود شما رام كرد.»[٢] همگى بر حق مالكيت انسان و بهره‌ورى وى از طبيعت دلالت مى‌كند. اسلام مالكيت خصوصى را محترم شمرده و آنچه را كه از راه مشروع به دست آمده باشد حق مسلّم انسان مى‌داند. از ديدگاه اسلام تملّك از طريق امور زير حاصل مى‌شود:

احياء اراضى موات، حيازت اشياء مباح (تصرف يا مهيا كردن وسايل تصرف و استيلا)،

[١]. خلق لكم ما فى الارض جميعاً. بقره( ٢): ٢٩.

[٢]. و سخّر لكم ما فى‌السموات و ما فى‌الارض، جميعاً منه. جاثيه( ٤٥): ١٣.