حقوق اجتماعى و سياسى در اسلام - جوان آراسته، حسين - الصفحة ١١٠
در حال حاضر، مجازات اعدام در كشورهاى عضو اتحاديه اروپا و برخى ديگر از كشورها لغو گرديده است. دليل اين امر را آنها ذاتى بودن حق حيات مىدانند. حقوقدانان غربى مىگويند:
اگر حقى از جمله حقوق ذاتى انسان باشد، قابل سلب نخواهد بود. در برخى از استدلالها نيز در ميزان بازدارندگى «مجازات اعدام» ترديد شده است. اسلام با آنكه از حق حيات بالاترين دفاع را بهجاى آورده و نسبت به تجاوز به زندگى انسانها و ريخته شدن خون بىگناهان شديدترين واكنشها را نشان داده است، در مواردى نه تنها مجازات اعدام را جايز، بلكه واجب شمرده است. بدون شك هيچ كس نمىتواند مدعى باشد كه در پاسدارى از حقوق انسانها از خداوند نسبت به بندگانش، دلسوزتر و رئوفتر است.[١] در انديشه الهى انسانى مىتواند از حق حيات برخوردار باشد كه هويت انسانى خويش را كه به بركت دميدن روح الهى در وجودش نهاده شده حفظ نمايد.
يكى از مشكلاتى كه حقوق بشر معاصر با آن مواجه شده و هنوز راه برون رفتى از آن را پيدا نكرده است اين است كه هر موجود دو پاى به ظاهر انسان را «انسان» و «بشر» فرض كرده است. ما اساساً در تعريف «بشر» هنوز به توافق نرسيدهايم. آيا مىتوان جنايتكارترين، پليدترين و خبيثترين انسانها را كه در جنايت و خباثت و درندهخويى آنان كسى ترديدى ندارد باز هم «انسان» دانست. قرآن اين گروه را همانند حيوانات بلكه پستتر مىداند.[٢] آنان همانند چارپايان، بلكه گمراهترند. [آرى] آنان همان غافل ماندگانند. آيا ما براى حيوانات، حق حيات
[١]. إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ. بقره( ٢): ١٤٣؛ فَاللَّهُ خَيْرٌ حَافِظاً وَهُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ. يوسف( ١٢): ٦٤.
[٢]. أُوْلَئِكَ كَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُوْلَئِكَ هُمْ الْغَافِلُونَ، اعراف( ٧): ١٧٩.