حقوق اجتماعى و سياسى در اسلام
 
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص

حقوق اجتماعى و سياسى در اسلام - جوان آراسته، حسين - الصفحة ١٦

٣. پيامبران براى تحقق عدالت، با برنامه ومعيار و «ميزان» آمده‌اند.

٤. برنامه پيامبران عدالت‌خواهانه وقوانين الهى عادلانه تنظيم گشته، با هرگونه ظلم و بى‌عدالتى ناسازگار است.

٥. مردم، خود بايد به قسط قيام نمايند و براى نيل به عدالت تلاش كنند.

٦. تلاش براى دستيابى به عدالت جز با تكيه بر معيارها و موازين الهى كه از سوى پيامبران ارائه شده است امكان‌پذير نخواهد بود. برنامه وقوانين ومقرّراتى كه بشر خود به‌وجود مى‌آورد، گرچه بسيارى از نيازمندى‌هاى او را تأمين مى‌كند، «معيار» و «ميزان» نمى‌باشد.

اهتمام به حقوق مردم و اجراى عدالت در جاى جاى قرآن كريم و متون معتبر دينى به چشم مى‌خورد. ميزان اين اهتمام را با اندك دقتى در اين دو آيه قرآن مى‌توان دريافت:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ امَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاءَ للَّهِ وَلَوْ عَلَى أَنفُسِكُمْ أَوِ الْوَالِدَيْنِ وَالْأَقْرَبِينَ‌[١]

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ امَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ للَّهِ شُهَدَاءَ بِالْقِسْطِ وَلَايَجْرِمَنَّكُمْ شَنانُ قَوْمٍ عَلَى أَلَّا تَعْدِلُوا اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَى.[٢]

آنچه از مؤمنان خواسته شده است نه فقط «قيام به قسط» بلكه «قوّام به قسط» بودن است؛ يعنى همواره به عدل و داد برخاستن و در مقابل عواملى چون منافع فردى و عواطف خويشاوندى از مسير عدالت حتى‌ به قدر ذرهّ‌اى عدول نكردن. حقوق مردم در جامعه با اجراى يك يا دو مورد عدالت تأمين نخواهد شد. اقدام به قسط وعدل بايد در ذهن و جان همگان ثبات يابد و نهادينه گردد. معناى «قوّام به قسط» همين است. فرد يا جامعه‌اى كه «عدالت» را به اين صورت مبناى مناسبات زندگى خود قرار مى‌دهد، آثار آن را كه احقاق حقوق مردم در همه چيز است، نظاره خواهد نمود.


[١]. اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، پيوسته به عدالت قيام كنيد وبراى خدا گواهى دهيد؛ هرچند به زيان خودتان يا[ به‌] زيان پدر و مادر و خويشاوندان‌[ شما] باشد. نساء( ٤): ١٣٥.

[٢]. اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، براى خدا به داد برخيزيد[ و] به عدالت شهادت دهيد و البته نبايد دشمنى گروهى شما را بر آن دارد كه عدالت نورزيد. عدالت بورزيد كه آن به تقوا نزديك‌تر است. مائده( ٥): ٨.