اين سستى موجود در امت، هر سال مسأله اربعين مردم را به حركت در مى‌آورد و آنها را روياروى طاغوتيان قرار مى‌دهد تا بدان جا كه در راه زيارت امام حسين (ع) در روز اربعين خود را فدا مى‌كنند. اين يعنى قضيه امام حسين (ع) تا ابد و براى هميشه مافوق تمام ضمائر سرگردان و تخدير شده است و مى‌تواند آنها را به حركت درآورد و بيدار كند. به هر اندازه كه يك انسان قسى القلب باشد، مظلوميت و فاجعه بار بودن اين قضيه باز بر قساوت او فائق مى‌آيد و ضمير او را به تحرك وا مى‌دارد. و هر اندازه كه از بركات اين واقعه بيشتر بهره برده شود- چنان كه ائمه بعد از امام حسين (ع) چنين نمودند- تأثيرگذارى آن بيشتر و بيشتر خواهد بود.

گفتيم كه مفاهيم تا از عالم عقل به عالم قلب فرو نيايد توان به حركت درآوردن انسان را ندارند. محرك حقيقى، همين احساس است؛ اين عواطف و اراده‌هايى كه از قلب و شوق سرچشمه مى‌گيرد. بنابراين اين نقش مقدمات سه‌گانه‌اى كه در ابتدا به آن اشاره كرديم، در شرح اين نظريه آشكار مى‌شود. پس انگيزه و هدف امام (ع) از اين حركت و نهضت مبارك ريشه كن كردن اين بيمارى است كه امت‌ها حتى امت‌هاى ربانى و دست پرورده انبياء در نتيجه هواهاى نفسانى بدان مبتلا مى‌شوند؛ بوده است.