نهضت كه همانا حفظ ساحت اسلام از خطر بزرگى كه آن را تهديد مى‌نمود، بوده است- انگيزه‌اى كه براى همگان امرى قابل فهم به شمار مى‌آيد- متوقف بر اقدامى بس دشوار بوده است كه جز از انسانى كه واقعاً ايمان با جان او آميخته شده است، از عهده كس ديگرى بر نمى‌آيد؛ هدفى كه متوقف بر بذل جان و تمام مايملك انسان است نه تنها متوقف بر بذل مال يا بخشى از طاقت و توان.

بنابراين، اين دست از روايات كه اصحاب تفسير غيبى بدان استناد جسته‌اند حتى اگر به لحاظ سندى تام باشد، بر مدعاى آنان دلالت نمى‌كند. بلكه فقط بر اين امر دلالت دارد كه براى امام حسين (ع) آشكار بود كه اين حركت منتهى به شهادت ايشان در راه خدا خواهد شد و آن حضرت اين حقيقت را براى افرادى نيز كه به ايشان ملحق مى‌شدند بازگو مى‌نمودند چنانكه بر طبق نقل در شب عاشورا خطاب به اصحاب خويش فرمودند:

«خدايا من نه خانواده‌اى نيك‌تر و پاكيزه‌تر از خانواده خود مى‌شناسم و نه يارانى بهتر از ياران خودم و شما مى‌بينيد كه چه حادثه‌اى براى ما فرود آمده است. بر گردن شما بيعت و پيمانى ندارم و شما را از آن آزاد ساختم. اين شب تاريك را مركب خود قرار دهيد و در سياهى آن پراكنده شويد. اين قوم فقط مرا