بودند. هر چه امام (ع) مى‌خواست به آنها ياد دهد، مى‌دانستند. چنان كه فرزدق مى‌گويد: «دل‌هاى آنها با توست» يعنى مى‌دانند كه تو بر حقى و مناقشه‌اى در اين مطلب ندارند. پس طرح مفاهيم و بيان ايدئولوژى و اين قبيل امور براى امتى كه گرفتار اين بيمارى مهلك شده است، فائده‌اى ندارد.

اين مرض، آخرين مرض مهلك و سرطانى بود كه همه امت‌هاى آسمانى بدان دچار مى‌شوند و مصدر شقاوت و انحطاط آنان است. اين مرض خطرناك آثار بزرگى در تاريخ اين امت و آينده اين امت دارد و آن را نمى‌توان معالجه نمود مگر با انجام دادن عملياتى كه هر ضمير انسانى هر چند منحط و پست گشته باشد، آن را پذيرا باشد. اين عمليات بايد آن چنان فاجعه‌آميز باشد كه بُعد فاجعه در آن از هر چيز ديگرى قوى‌تر باشد. فقط چنين عملياتى است كه مى‌تواند آرمان را هر چند با مرور زمان نجات دهد و الا اين غده روز به روز بزرگ‌تر مى‌شود و در نهايت كار امت را يكسره مى‌سازد. و با از بين رفتن امت، ديگر رسالتى باقى نمى‌ماند تا اين كه امت به سوى آن و به سوى مفاهيم و ارزش‌هاى آن حركت كند. پس اين بيمارى اصل رسالت را از بين مى‌برد چنان كه بسيارى از رسالت‌هاى آسمانى گذشته به اين سرنوشت دچار شدند.

به ناگزير بايد كارى كرد كه ضرب المثل رايج دل كندن از