تربيت جنسى: مبانى، اصول و روشها از منظر قرآن و حديث - فقيهى، على نقى - الصفحة ٤٢٦ - ٢ آسيبهاى شناختى و نگرشى

حرف‌هاى زيادى و نسنجيده، نكات دقيق حكمتش را محو مى‌نمايد؛ و كسى كه با شهوات و هواهاى نفسانى، چراغ عبرت‌پذير خود را خاموش مى‌سازد. چنين فردى، به ويرانى عقل و درايت خويش كمك كرده است و بدين وسيله، دين و دنياى خود را تباه مى‌كند.

امام على عليه السّلام با توجّه به اين‌كه عقل، از طريق ضد خود (يعنى شهوت) در بند مى‌شود و ديگر نمى‌تواند نگرش صحيح به امور زندگى داشته باشد، مى‌فرمايد:

الهوى ضدّ العقل.[١]

هواى نفسانى، ضد عقل فعّاليت مى‌كند.

به تعبير ديگر:

آفة العقل الهوى.[٢]

هواى نفسانى، آسيب‌رسان به عقل است.

نيز فرمود:

حرام على كلّ عقل مغلول بالشّهوة أن ينتفع بالحكمة.[٣]

بر هر عقل در بند شهوت، ممنوع است كه از حكمت و كشف حقيقت، سودمند گردد.

در اين حديث، شهوت، به عنوان عامل مهمّى كه به كارايى و نقش ادراكى عقل (چه در بعد نظرى و چه در بعد عملى و تشخيص خوبى‌ها و بدى‌ها) آسيب مى‌رساند و مانع رشد علمى فرد مى‌گردد، اشاره شده است. اين بيان، در حديث ديگرى نيز تأييد مى‌شود، آن‌جا كه فرمود:

ما أصعب على من استعبدته الشّهوات أن يكون فاضلا.[٤]

چه بسيار دشوار است كسى كه شهوت‌ها، او را به بند كشيده‌اند، بتواند به فضل علمى نايل آيد!

[١]. غرر الحكم و درر الكلم، ج ١، ص ٢٥٨، ح ١٠٢٩.

[٢]. بحار الأنوار، ج ٣، ص ١٠١، ح ٣٩٢٥.

[٣]. همان، ص ٤٠٤، ح ٤٩٠٢؛ محاسبة النفس، ص ٦٦.

[٤]. شرح نهج البلاغة، ابن ابى الحديد، ج ٢٠، ص ٢٥٨.