الصلاة في الكتاب و السنة
(١)
در باره اين ترجمه
٥ ص
(٢)
مقدّمه مؤلّف
٧ ص
(٣)
پيش گفتار
٩ ص
(٤)
1- خود را در برابر نسيم رحمت پروردگار نهادن
١٤ ص
(٥)
2- روى گرداندن از بيهودگى
١٥ ص
(٦)
فصل اوّل وجوب نماز
١٦ ص
(٧)
قرآن
١٦ ص
(٨)
فايده
١٧ ص
(٩)
فصل دوّم حكمت نماز
١٨ ص
(١٠)
قرآن
١٨ ص
(١١)
فصل سوّم نماز پيش از اسلام
٢٠ ص
(١٢)
قرآن
٢٠ ص
(١٣)
فصل چهارم فضيلت نماز
٢٢ ص
(١٤)
فائده
٢٣ ص
(١٥)
فصل پنجم ويژگيهاى نماز
٢٤ ص
(١٦)
1/ 5 استوارى دين
٢٤ ص
(١٧)
2/ 5 بهترين دستور
٢٥ ص
(١٨)
3/ 5 روشنى چشم پيامبر
٢٧ ص
(١٩)
4/ 5 نخستين واجب الهى
٢٧ ص
(٢٠)
5/ 5 نخستين آموزش واجب
٢٩ ص
(٢١)
6/ 5 نخستين مورد باز خواست
٢٩ ص
(٢٢)
فصل ششم ترغيب به برپا داشتن نماز
٣١ ص
(٢٣)
قرآن
٣١ ص
(٢٤)
فصل هفتم مواظبت بر نماز
٣٣ ص
(٢٥)
قرآن
٣٣ ص
(٢٦)
فصل هشتم وقتهاى نماز
٣٦ ص
(٢٧)
قرآن
٣٦ ص
(٢٨)
فصل نهم مواظبت بر وقتهاى نماز
٣٨ ص
(٢٩)
فصل دهم واداشتن خانواده به نماز
٤٣ ص
(٣٠)
قرآن
٤٣ ص
(٣١)
فصل يازدهم فضيلت نمازگزار
٤٥ ص
(٣٢)
قرآن
٤٥ ص
(٣٣)
فصل دوازدهم حدود نماز
٤٧ ص
(٣٤)
فصل سيزدهم آداب نماز
٤٩ ص
(٣٥)
أ آداب ظاهرى
٤٩ ص
(٣٦)
1/ 13 مسواك زدن
٤٩ ص
(٣٧)
2/ 13 زينت كردن
٤٩ ص
(٣٨)
قرآن
٤٩ ص
(٣٩)
فايده
٥٠ ص
(٤٠)
3/ 13 استفاده از بوى خوش
٥١ ص
(٤١)
4/ 13 انگشتر به دست داشتن
٥١ ص
(٤٢)
5/ 13 رعايت اول وقت
٥٢ ص
(٤٣)
6/ 13 نماز واجب را در مسجد خواندن
٥٤ ص
(٤٤)
7/ 13 دعا كردن در آغاز نماز
٥٥ ص
(٤٥)
8/ 13 پناه جستن
٥٧ ص
(٤٦)
9/ 13 آشكارا گفتن بسم اللّه
٥٧ ص
(٤٧)
10/ 13 آرامش تن
٥٩ ص
(٤٨)
11/ 13 درنگ كردن
٦٠ ص
(٤٩)
12/ 13 بينى به خاك ماليدن
٦٠ ص
(٥٠)
فايده
٦١ ص
(٥١)
ب آداب باطنى
٦١ ص
(٥٢)
13/ 13 حضور قلب داشتن
٦١ ص
(٥٣)
14/ 13 فروتنى
٦٣ ص
(٥٤)
قرآن
٦٣ ص
(٥٥)
15/ 13 گريستن
٦٤ ص
(٥٦)
16/ 13 نماز خواندن مانند نماز خداحافظى كننده
٦٥ ص
(٥٧)
فصل چهاردهم تكبير و آداب آن
٦٦ ص
(٥٨)
فصل پانزدهم آداب ركوع
٦٩ ص
(٥٩)
فصل شانزدهم آداب سجده
٧١ ص
(٦٠)
فصل هفدهم آداب ركوع و سجود
٧٣ ص
(٦١)
فصل هيجدهم آداب برخاستن از سجده
٧٧ ص
(٦٢)
فصل نوزدهم قنوت و آداب آن
٧٩ ص
(٦٣)
فصل بيستم تشهد و آداب آن
٨٢ ص
(٦٤)
فصل بيست و يكم سلام و آداب آن
٨٤ ص
(٦٥)
فصل بيست و دوّم آداب كلّى نماز
٨٦ ص
(٦٦)
فصل بيست و سوّم آنچه براى نمازگزار شايسته نيست
٩٢ ص
(٦٧)
1/ 23 نگهدارى بول و غائط
٩٢ ص
(٦٨)
3/ 23 شكستن انگشتان
٩٣ ص
(٦٩)
4/ 23 بازى كردن
٩٤ ص
(٧٠)
5/ 23 به اين سو و آن سو روى گرداندن
٩٤ ص
(٧١)
6/ 23 سستى كردن
٩٦ ص
(٧٢)
7/ 23 خميازه كشيدن
٩٧ ص
(٧٣)
8/ 23 خواب آلود بودن
٩٧ ص
(٧٤)
9/ 23 شتاب ورزيدن
٩٨ ص
(٧٥)
10/ 23 چشم بستن
٩٨ ص
(٧٦)
11/ 23 نماز خواندن در مكانهايى كه ذكرشان مى آيد
٩٩ ص
(٧٧)
فصل بيست و چهارم كليات آنچه براى نمازگزار شايسته نيست
١٠١ ص
(٧٨)
فصل بيست و پنجم بيم دادن از سبك شمردن نماز
١٠٥ ص
(٧٩)
قرآن
١٠٥ ص
(٨٠)
فصل بيست و ششم بيم دادن از تباه كردن نماز
١٠٨ ص
(٨١)
قرآن
١٠٨ ص
(٨٢)
فصل بيست و هفتم آثار نماز
١١١ ص
(٨٣)
1/ 27 از ميان رفتن بديها
١١١ ص
(٨٤)
قرآن
١١١ ص
(٨٥)
2/ 27 پاكى جان
١١٤ ص
(٨٦)
3/ 27 راندن شيطان
١١٦ ص
(٨٧)
4/ 27 بازداشتن از كار زشت و ناپسند
١١٦ ص
(٨٨)
قرآن
١١٦ ص
(٨٩)
5/ 27 پايدارى
١١٧ ص
(٩٠)
6/ 27 فرو آمدن رحمت
١١٨ ص
(٩١)
7/ 27 پذيرش دعا
١١٩ ص
(٩٢)
8/ 27 رسيدن به هر خوبى
١٢٠ ص
(٩٣)
9/ 27 تقرّب به خداوند تعالى
١٢٠ ص
(٩٤)
10/ 27 ورود به بهشت
١٢٠ ص
(٩٥)
فصل بيست و هشتم آثار اساسى نماز
١٢٢ ص
(٩٦)
فصل بيست و نهم آثار نماز نخواندن
١٢٥ ص
(٩٧)
1/ 29 خشم خداى تعالى
١٢٥ ص
(٩٨)
2/ 29 تباه شدن عمل
١٢٥ ص
(٩٩)
3/ 29 كفر
١٢٦ ص
(١٠٠)
فصل سى ام كيفر ترك كننده نماز
١٢٨ ص
(١٠١)
قرآن
١٢٨ ص
(١٠٢)
فصل سى و يكم حقيقت نماز
١٣٠ ص
(١٠٣)
فصل سى و دوّم اسباب پذيرش نماز
١٣٤ ص
(١٠٤)
فصل سى و سوّم موانع پذيرش نماز
١٣٦ ص
(١٠٥)
فصل سى و چهارم فضيلت ذكر و دعا پس از نماز
١٣٨ ص
(١٠٦)
فصل سى و پنجم آنچه پس از نماز مى سزد
١٤٠ ص
(١٠٧)
1/ 35 سه بار تكبير گفتن
١٤٠ ص
(١٠٨)
2/ 35 آية الكرسى خواندن
١٤١ ص
(١٠٩)
3/ 35 سوره توحيد خواندن
١٤١ ص
(١١٠)
4/ 35 درود فرستادن بر پيامبر و خاندانش
١٤١ ص
(١١١)
5/ 35 تسبيحات حضرت زهرا عليها السلام
١٤٢ ص
(١١٢)
6/ 35 استغفار كردن
١٤٢ ص
(١١٣)
7/ 35 سجده شكر گذاردن
١٤٣ ص
(١١٤)
8/ 35 گونه بر خاك نهادن
١٤٤ ص
(١١٥)
فصل سى و ششم دعاهاى روايت شده در پى نماز
١٤٥ ص
(١١٦)
فصل و سى و هفتم فضيلت انتظار نماز
١٥٠ ص
(١١٧)
فصل سى و هشتم روش اهل بيت عليهم السلام در نماز
١٥٢ ص
(١١٨)
1/ 38 نماز پيامبر صلى الله عليه و آله
١٥٢ ص
(١١٩)
2/ 38 نماز امام على عليه السلام
١٥٤ ص
(١٢٠)
3/ 38 نماز فاطمه عليها السلام
١٥٦ ص
(١٢١)
4/ 38 نماز امام حسن بن على عليهما السلام
١٥٦ ص
(١٢٢)
5/ 38 نماز امام حسين بن على عليهما السلام
١٥٧ ص
(١٢٣)
6/ 38 نماز امام على بن حسين عليهما السلام
١٥٨ ص
(١٢٤)
7/ 38 نماز امام محمّد باقر عليه السلام
١٦٠ ص
(١٢٥)
8/ 38 نماز امام جعفر صادق عليه السلام
١٦١ ص
(١٢٦)
9/ 38 نماز امام موسى بن جعفر عليهما السلام
١٦٢ ص
(١٢٧)
10/ 38 نماز امام على بن موسى الرضا عليهما السلام
١٦٤ ص
(١٢٨)
فصل سى و نهم روابودن با هم خواندن و فضيلت جدا خواندن دو نماز
١٦٨ ص
(١٢٩)
بيان
١٧٠ ص
(١٣٠)
فصل چهلم قضاى نماز
١٧٢ ص
(١٣١)
فهرس المصادر
٢٣٣ ص
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص

الصلاة في الكتاب و السنة - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٥٨ - ٩/ ١٣ آشكارا گفتن بسم اللّه

١٨٦. زيدُ بنُ عَليٍّ: دَخَلتُ عَلى أبي جَعفَرٍ عليه السلام فَذَكَرَ بِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ فَقالَ: تَدري ما نَزَلَ في بِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ؟ فَقُلتُ: لا، فَقالَ: إنَّ رَسولَ اللّهِ صلى الله عليه و آله كانَ أحسَنَ النّاسِ صَوتًا بِالقُرآنِ، و كانَ يُصَلّي بِفِناءِ الكَعبَةِ فَرَفَعَ صَوتَهُ، و كانَ عُتبَةُ بنُ رَبيعَةَ و شَيبَةُ بنُ رَبيعَةَ و أبو جَهلٍ بنُ هِشامٍ و جَماعَةٌ مِنهُم يَستَمِعونَ قِراءَتَهُ. و كانَ يُكثِرُ قِراءَةَ بِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ فَيَرفَعُ بِها صَوتَهُ. فَيَقولونَ: إنَّ مُحَمَّدًا لَيُرَدِّدُ اسمَ رَبِّهِ تَردادًا، إنَّهُ لَيُحِبُّهُ، فَيَأمُرونَ مَن يَقومُ فَيَستَمِعُ عَلَيهِ، و يَقُولُونَ: إِذا جَازَ بِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ فَأَعلِمنَا حَتّى نَقُومَ فَنَستمِعُ قِرائَتَهُ فَأَنزَلَ اللّهُ في ذلِكَ: «وَ إِذا ذَكَرْتَ رَبَّكَ فِي الْقُرْآنِ وَحْدَهُ» بِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ‌ «وَلَّوْا عَلى‌ أَدْبارِهِمْ نُفُوراً»[٢٩٥][٢٩٦].

١٨٧. الإمام الصادق عليه السلام: كانَ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله إذا صَلّى بِالنّاسِ جَهَرَ بِبِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ فَيَخلِفُ مَن خَلفَهُ مِنَ المُنافِقينَ عَنِ الصُّفوفِ، فَإِذا جازَها فِي السّورَةِ عادوا إلى مَواضِعِهِم، و قالَ بَعضُهُم لِبَعضٍ: إنَّهُ لَيُرَدِّدُ اسمَ رَبِّهِ تَردادًا، إنَّهُ لَيُحِبُّ رَبَّهُ فَأَنزَلَ اللّهُ: «وَ إِذا ذَكَرْتَ رَبَّكَ فِي الْقُرْآنِ وَحْدَهُ وَلَّوْا عَلى‌ أَدْبارِهِمْ نُفُوراً»[٢٩٧].

١٨٨. عنه عليه السلام: بِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ أحَقُّ ما جُهِرَ بِهِ فِي الصَّلاةِ، لِقَولِ اللّهِ عز و جل: «وَ إِذا ذَكَرْتَ رَبَّكَ فِي الْقُرْآنِ وَحْدَهُ وَلَّوْا عَلى‌ أَدْبارِهِمْ نُفُوراً»[٢٩٨].

١٨٩. عنه عليه السلام: اجتَمَعَ آلُ مُحَمَّدٍ عليهم السلام عَلَى الجَهرِ بِبِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحي‌[٢٩٩].

١٩٠. صَفوانُ الجَمّالُ: صَلَّيتُ خَلفَ أبي عَبدِ اللّهِ عليه السلام أيّامًا، فَكانَ إذا كانَت صَلاةً

لا يُجهَرُ فيها جَهَرَ بِبِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ، و كانَ يَجهَرُ في السّورَتَينِ جَميعًا[٣٠٠].

١٨٦. زيد بن على: بر امام باقر عليه السلام وارد شدم. «بسم اللّه الرحمن الرحيم» را ياد كرد و گفت: مى‌دانى در باره «بسم اللّه الرحمن الرحيم» چه نازل شده است؟ گفتم: نه. فرمود: همانا پيامبر خدا صلى الله عليه و آله خوش‌صداترين مردم در خواندن قرآن بود. در صحن كعبه‌[٣٠١] با صداى بلند نماز مى‌خواند و عتبة بن ربيعه و شيبة بن ربيعه و ابو جهل بن هشام و گروهى از آنان به قرائت او گوش مى‌دادند. و حضرت «بسم اللّه الرحمن الرحيم» را فراوان قرائت و صداى خود را به آن بلند مى‌كرد. پس آن‌ها مى‌گفتند: همانا محمّد نام پروردگارش را تكرار مى‌كند، آن هم چه تكرار كردنى. بى گمان خدايش را دوست دارد. پس به كسى فرمان مى‌دادند كه بايستد و به حضرت گوش بسپارد تا پس از خواندن بسم اللّه آن‌ها را براى شنيدن بقيه قرائت حضرت خبر كند. پس خداوند در اين باره نازل كرد «و چون در نماز پروردگارت را به يگانگى ياد مى‌كنى» [يعنى چون‌] بسم اللّه الرحمن الرحيم، مى‌گويى «با نفرت پشت مى‌كنند».

١٨٧. امام صادق عليه السلام: پيامبر خدا صلى الله عليه و آله هنگامى كه با مردم نماز مى‌گزارد، «بسم اللّه الرحمن الرحيم» را آشكارا مى‌گفت. پس منافقانى كه در پشت سر حضرت بودند، صفهاى نماز را ترك مى‌كردند و هنگامى كه پيامبر از بسم اللّه سوره مى‌گذشت، به جايگاهشان باز مى‌گشتند و به يكديگر مى‌گفتند: محمّد نام پروردگارش را تكرار مى‌كند، آن هم چه تكرار كردنى. بى گمان پروردگارش را دوست دارد. پس خداوند در اين باره نازل كرد: «و چون در نماز پروردگارت را به يگانگى ياد مى‌كنى، با نفرت پشت مى‌كنند».

١٨٨. «بسم اللّه الرحمن الرحيم» سزاوارترين جزء نماز به آشكار كردن است. به سبب گفته خداوند عز و جل: «و چون در نماز پروردگارت را به يگانگى ياد مى‌كنى، با نفرت پشت كنند».

١٨٩. خاندان حضرت محمّد صلى الله عليه و آله بر آشكارا گفتن «بسم اللّه الرحمن الرحيم»،

اجماع كرده‌اند.


[٢٩٥] الإسراء: ٤٦.

[٢٩٦] تفسير العيّاشي: ٢/ ٢٩٥/ ٨٥.

[٢٩٧] تفسير العيّاشي: ٢/ ٢٩٥/ ٨٧ عن منصور بن حازم.

[٢٩٨] البحار: ٨٥/ ٥١/ ٤٣ نقلًا عن كتاب العلل لمحمّد بن عليّ بن إبراهيم عن أبي بصير.

[٢٩٩] م مستدرك الوسائل: ٤/ ١٨٩/ ٤٤٥٦ نقلًا عن تفسير أبي الفتوح عن الإمام الرضا عن أبيه عليهما السلام، كشف الغمّة: ١/ ٤٣ عن جابر مقطوعا و فيه« أجمع آل رسول اللّه صلى الله عليه و آله ...».

[٣٠٠] الكافي: ٣/ ٣١٥/ ٢٠، التهذيب: ٢/ ٦٨/ ٢٤٦، الاستبصار: ١/ ٣١١/ ١١٥٤، أمالي الطوسي: ٢٧٣/ ٥١٣ عن أبي حفص الصائغ و فيه« صلّيت خلف جعفر بن محمّد عليهما السلام فجهر ببسم اللّه الرحمن الرحيم».

[٣٠١] حياط و صحن دور كعبه كه همان مسجد الحرام مى‌شود.