الصلاة في الكتاب و السنة
(١)
در باره اين ترجمه
٥ ص
(٢)
مقدّمه مؤلّف
٧ ص
(٣)
پيش گفتار
٩ ص
(٤)
1- خود را در برابر نسيم رحمت پروردگار نهادن
١٤ ص
(٥)
2- روى گرداندن از بيهودگى
١٥ ص
(٦)
فصل اوّل وجوب نماز
١٦ ص
(٧)
قرآن
١٦ ص
(٨)
فايده
١٧ ص
(٩)
فصل دوّم حكمت نماز
١٨ ص
(١٠)
قرآن
١٨ ص
(١١)
فصل سوّم نماز پيش از اسلام
٢٠ ص
(١٢)
قرآن
٢٠ ص
(١٣)
فصل چهارم فضيلت نماز
٢٢ ص
(١٤)
فائده
٢٣ ص
(١٥)
فصل پنجم ويژگيهاى نماز
٢٤ ص
(١٦)
1/ 5 استوارى دين
٢٤ ص
(١٧)
2/ 5 بهترين دستور
٢٥ ص
(١٨)
3/ 5 روشنى چشم پيامبر
٢٧ ص
(١٩)
4/ 5 نخستين واجب الهى
٢٧ ص
(٢٠)
5/ 5 نخستين آموزش واجب
٢٩ ص
(٢١)
6/ 5 نخستين مورد باز خواست
٢٩ ص
(٢٢)
فصل ششم ترغيب به برپا داشتن نماز
٣١ ص
(٢٣)
قرآن
٣١ ص
(٢٤)
فصل هفتم مواظبت بر نماز
٣٣ ص
(٢٥)
قرآن
٣٣ ص
(٢٦)
فصل هشتم وقتهاى نماز
٣٦ ص
(٢٧)
قرآن
٣٦ ص
(٢٨)
فصل نهم مواظبت بر وقتهاى نماز
٣٨ ص
(٢٩)
فصل دهم واداشتن خانواده به نماز
٤٣ ص
(٣٠)
قرآن
٤٣ ص
(٣١)
فصل يازدهم فضيلت نمازگزار
٤٥ ص
(٣٢)
قرآن
٤٥ ص
(٣٣)
فصل دوازدهم حدود نماز
٤٧ ص
(٣٤)
فصل سيزدهم آداب نماز
٤٩ ص
(٣٥)
أ آداب ظاهرى
٤٩ ص
(٣٦)
1/ 13 مسواك زدن
٤٩ ص
(٣٧)
2/ 13 زينت كردن
٤٩ ص
(٣٨)
قرآن
٤٩ ص
(٣٩)
فايده
٥٠ ص
(٤٠)
3/ 13 استفاده از بوى خوش
٥١ ص
(٤١)
4/ 13 انگشتر به دست داشتن
٥١ ص
(٤٢)
5/ 13 رعايت اول وقت
٥٢ ص
(٤٣)
6/ 13 نماز واجب را در مسجد خواندن
٥٤ ص
(٤٤)
7/ 13 دعا كردن در آغاز نماز
٥٥ ص
(٤٥)
8/ 13 پناه جستن
٥٧ ص
(٤٦)
9/ 13 آشكارا گفتن بسم اللّه
٥٧ ص
(٤٧)
10/ 13 آرامش تن
٥٩ ص
(٤٨)
11/ 13 درنگ كردن
٦٠ ص
(٤٩)
12/ 13 بينى به خاك ماليدن
٦٠ ص
(٥٠)
فايده
٦١ ص
(٥١)
ب آداب باطنى
٦١ ص
(٥٢)
13/ 13 حضور قلب داشتن
٦١ ص
(٥٣)
14/ 13 فروتنى
٦٣ ص
(٥٤)
قرآن
٦٣ ص
(٥٥)
15/ 13 گريستن
٦٤ ص
(٥٦)
16/ 13 نماز خواندن مانند نماز خداحافظى كننده
٦٥ ص
(٥٧)
فصل چهاردهم تكبير و آداب آن
٦٦ ص
(٥٨)
فصل پانزدهم آداب ركوع
٦٩ ص
(٥٩)
فصل شانزدهم آداب سجده
٧١ ص
(٦٠)
فصل هفدهم آداب ركوع و سجود
٧٣ ص
(٦١)
فصل هيجدهم آداب برخاستن از سجده
٧٧ ص
(٦٢)
فصل نوزدهم قنوت و آداب آن
٧٩ ص
(٦٣)
فصل بيستم تشهد و آداب آن
٨٢ ص
(٦٤)
فصل بيست و يكم سلام و آداب آن
٨٤ ص
(٦٥)
فصل بيست و دوّم آداب كلّى نماز
٨٦ ص
(٦٦)
فصل بيست و سوّم آنچه براى نمازگزار شايسته نيست
٩٢ ص
(٦٧)
1/ 23 نگهدارى بول و غائط
٩٢ ص
(٦٨)
3/ 23 شكستن انگشتان
٩٣ ص
(٦٩)
4/ 23 بازى كردن
٩٤ ص
(٧٠)
5/ 23 به اين سو و آن سو روى گرداندن
٩٤ ص
(٧١)
6/ 23 سستى كردن
٩٦ ص
(٧٢)
7/ 23 خميازه كشيدن
٩٧ ص
(٧٣)
8/ 23 خواب آلود بودن
٩٧ ص
(٧٤)
9/ 23 شتاب ورزيدن
٩٨ ص
(٧٥)
10/ 23 چشم بستن
٩٨ ص
(٧٦)
11/ 23 نماز خواندن در مكانهايى كه ذكرشان مى آيد
٩٩ ص
(٧٧)
فصل بيست و چهارم كليات آنچه براى نمازگزار شايسته نيست
١٠١ ص
(٧٨)
فصل بيست و پنجم بيم دادن از سبك شمردن نماز
١٠٥ ص
(٧٩)
قرآن
١٠٥ ص
(٨٠)
فصل بيست و ششم بيم دادن از تباه كردن نماز
١٠٨ ص
(٨١)
قرآن
١٠٨ ص
(٨٢)
فصل بيست و هفتم آثار نماز
١١١ ص
(٨٣)
1/ 27 از ميان رفتن بديها
١١١ ص
(٨٤)
قرآن
١١١ ص
(٨٥)
2/ 27 پاكى جان
١١٤ ص
(٨٦)
3/ 27 راندن شيطان
١١٦ ص
(٨٧)
4/ 27 بازداشتن از كار زشت و ناپسند
١١٦ ص
(٨٨)
قرآن
١١٦ ص
(٨٩)
5/ 27 پايدارى
١١٧ ص
(٩٠)
6/ 27 فرو آمدن رحمت
١١٨ ص
(٩١)
7/ 27 پذيرش دعا
١١٩ ص
(٩٢)
8/ 27 رسيدن به هر خوبى
١٢٠ ص
(٩٣)
9/ 27 تقرّب به خداوند تعالى
١٢٠ ص
(٩٤)
10/ 27 ورود به بهشت
١٢٠ ص
(٩٥)
فصل بيست و هشتم آثار اساسى نماز
١٢٢ ص
(٩٦)
فصل بيست و نهم آثار نماز نخواندن
١٢٥ ص
(٩٧)
1/ 29 خشم خداى تعالى
١٢٥ ص
(٩٨)
2/ 29 تباه شدن عمل
١٢٥ ص
(٩٩)
3/ 29 كفر
١٢٦ ص
(١٠٠)
فصل سى ام كيفر ترك كننده نماز
١٢٨ ص
(١٠١)
قرآن
١٢٨ ص
(١٠٢)
فصل سى و يكم حقيقت نماز
١٣٠ ص
(١٠٣)
فصل سى و دوّم اسباب پذيرش نماز
١٣٤ ص
(١٠٤)
فصل سى و سوّم موانع پذيرش نماز
١٣٦ ص
(١٠٥)
فصل سى و چهارم فضيلت ذكر و دعا پس از نماز
١٣٨ ص
(١٠٦)
فصل سى و پنجم آنچه پس از نماز مى سزد
١٤٠ ص
(١٠٧)
1/ 35 سه بار تكبير گفتن
١٤٠ ص
(١٠٨)
2/ 35 آية الكرسى خواندن
١٤١ ص
(١٠٩)
3/ 35 سوره توحيد خواندن
١٤١ ص
(١١٠)
4/ 35 درود فرستادن بر پيامبر و خاندانش
١٤١ ص
(١١١)
5/ 35 تسبيحات حضرت زهرا عليها السلام
١٤٢ ص
(١١٢)
6/ 35 استغفار كردن
١٤٢ ص
(١١٣)
7/ 35 سجده شكر گذاردن
١٤٣ ص
(١١٤)
8/ 35 گونه بر خاك نهادن
١٤٤ ص
(١١٥)
فصل سى و ششم دعاهاى روايت شده در پى نماز
١٤٥ ص
(١١٦)
فصل و سى و هفتم فضيلت انتظار نماز
١٥٠ ص
(١١٧)
فصل سى و هشتم روش اهل بيت عليهم السلام در نماز
١٥٢ ص
(١١٨)
1/ 38 نماز پيامبر صلى الله عليه و آله
١٥٢ ص
(١١٩)
2/ 38 نماز امام على عليه السلام
١٥٤ ص
(١٢٠)
3/ 38 نماز فاطمه عليها السلام
١٥٦ ص
(١٢١)
4/ 38 نماز امام حسن بن على عليهما السلام
١٥٦ ص
(١٢٢)
5/ 38 نماز امام حسين بن على عليهما السلام
١٥٧ ص
(١٢٣)
6/ 38 نماز امام على بن حسين عليهما السلام
١٥٨ ص
(١٢٤)
7/ 38 نماز امام محمّد باقر عليه السلام
١٦٠ ص
(١٢٥)
8/ 38 نماز امام جعفر صادق عليه السلام
١٦١ ص
(١٢٦)
9/ 38 نماز امام موسى بن جعفر عليهما السلام
١٦٢ ص
(١٢٧)
10/ 38 نماز امام على بن موسى الرضا عليهما السلام
١٦٤ ص
(١٢٨)
فصل سى و نهم روابودن با هم خواندن و فضيلت جدا خواندن دو نماز
١٦٨ ص
(١٢٩)
بيان
١٧٠ ص
(١٣٠)
فصل چهلم قضاى نماز
١٧٢ ص
(١٣١)
فهرس المصادر
٢٣٣ ص
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص

الصلاة في الكتاب و السنة - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٤٤ - ٨/ ٣٥ گونه بر خاك نهادن

٥٣٠. الطَّبرَسيّ: في كِتابٍ لِمُحَمَّدِ بنِ عَبدِ اللّهِ الحِمَيريِّ إلَى الإِمامِ المَهدِيِّ عليه السلام، سَأَلَ عَن سَجدَةِ الشُّكرِ بَعدَ الفَريضَةِ: فَإِنَّ بَعضَ أصحابِنا ذَكَرَ أنَّها بِدعَةٌ، فَهَل يَجوزُ أن يَسجُدَها الرَّجُلُ بَعدَ الفَريضَةِ؟ و إن جازَ فَفي صَلاةِ المَغرِبِ هيَ بَعدَ الفَريضَةِ أو بَعدَ الأَربَعِ رَكَعاتِ النّافِلَةِ؟

فَأَجابَ عليه السلام: سَجدَةُ الشُّكرِ مِن ألزَمِ السُّنَنِ و أوجَبِها، و لَم يَقُل: إنَّ هذِهِ السَّجدَةَ بِدعَةٌ، إلّا مَن أرادَ أن يُحدِثَ في دينِ اللّهِ بِدعَةً.

فَأَمَّا الخَبَرُ المَرويُّ فيها بَعدَ صَلاةِ المَغرِبِ و الاختِلافُ في أنَّها بَعدَ الثَّلاثِ أو بَعدَ الأَربَعِ فَإِنَّ فَضلَ الدُّعاءِ و التَّسبيحِ بَعدَ الفَرائِضِ عَلَى الدُّعاءِ بِعَقيبِ النَّوافِلِ كَفَضلِ الفَرائِضِ عَلَى النَّوافِلِ، و السَّجدَةُ دُعاءٌ و تَسبيحٌ. فَالأَفضَلُ أن يَكونَ بَعدَ الفَرضِ، فَإِن جُعِلَت بَعدَ النَّوافِلِ أيضًا جازَ[٧٥٩].

٨/ ٣٥

تَعفيرُ الخَدَّين‌

٥٣١. الإمام الصادق عليه السلام: كانَ موسَى بنُ عِمرانَ عليه السلام إذا صَلّى لَم يَنفَتِل‌[٧٦٠] حَتّى يُلصِقَ خَدَّه الأَيمَنَ بِالأَرضِ و خَدَّهُ الأَيسَرَ بِالأَرضِ‌[٧٦١].

٥٣٢. عنه عليه السلام: أوحَى اللّهُ عز و جل إلى موسى عليه السلام أن يا موسى، أ تَدري لِمَ اصطَفَيتُكَ بِكَلامي دونَ خَلقي؟ قالَ: يا ربِّ، و لِمَ ذاكَ؟ قالَ: فَأَوحَى اللّهُ تَبارَكَ و تَعالى إلَيهِ أن يا موسى، إنّي قَلَّبتُ عِبادي ظَهرًا لِبَطنٍ فَلَم أجِد فيهِم أحَدًا أذَلَّ لي نَفسًا مِنكَ. يا موسى، إنَّكَ إذا صَلَّيتَ وَضَعتَ خَدَّكَ عَلَى التُّرابِ أو قالَ: عَلَى الأَرضِ‌[٧٦٢].

٥٣٠. طبرسى: محمد بن عبد اللّه حميرى در نامه‌اى به امام مهدى (عج) از سجده شكر پس از نماز واجب پرسيد و اينگونه نوشت: برخى از ياران آن را بدعت مى‌دانند، آيا جايز است، انسان اين سجده را پس از نماز واجب بگزارد؟ و اگر جايز است در نماز مغرب پس از خود نماز است يا پس از آنكه چهار ركعت نماز نافله مغرب را هم خواند؟

امام پاسخ داد: سجده شكر از لازم‌ترين و ضرورى‌ترين سنّتها است و هيچكس آن را بدعت نخوانده، مگر كسى كه خود در پى بدعتگذارى در دين است. و اما روايتى كه سجده شكر پس از نماز مغرب و اختلاف در زمان انجام آن را مطرح مى‌كند كه آيا پس از سه ركعت مغرب يا پس از چهار ركعت نافله آن است، (پاسخش اين است) برترى دعا و تسبيح پس از نمازهاى واجب، بر دعا پس از نمازهاى نافله، مانند برترى خود نمازهاى واجب بر نافله است و سجده شكر، گونه‌اى دعا و تسبيح است. پس بهتر است، پس از نماز واجب باشد. گرچه انجامش پس از نمازهاى نافله نيز جايز است.

٨/ ٣٥ گونه بر خاك نهادن‌

٥٣١. امام صادق عليه السلام: موسى بن عمران عليه السلام هرگاه نماز مى‌گزارد، تا گونه راست و چپش را به زمين نمى‌چسباند، در پى كار ديگرى نمى‌رفت.

٥٣٢. خداوند به موسى عليه السلام وحى كرد كه اى موسى، آيا مى‌دانى از ميان آفريده‌هايم چرا تو را به هم صحبتى‌ام برگزيدم؟ گفت: اى پروردگار من، به چه سبب؟ پس خداوند تبارك و تعالى به او وحى كرد كه اى موسى: من درون و برون بندگانم را وارسى كردم. پس هيچكس را نيافتم كه خود را براى من بيش از تو خوار سازد، اى موسى، تو هرگاه نماز مى‌گزارى، گونه‌ات را بر خاك يا گفت: بر زمين مى‌نهى.


[٧٥٩] الاحتجاج: ٢/ ٥٧٦.

[٧٦٠] انفتلَ فلان عن صلاته: أي انصرفَ( لسان العرب: ١١/ ٥١٤).

[٧٦١] التهذيب: ٢/ ١١٠/ ٤١٤، الفقيه: ١/ ٣٣٢/ ٩٧٤، علل الشرائع: ٥٧/ ٢ كلّها عن إسحاق بن عمّار، مشكاة الأنوار: ٢٢٨.

[٧٦٢] الكافي: ٢/ ١٢٣/ ٧ عن عليّ بن يقطين عمّن رواه، الفقيه: ١/ ٣٣٢/ ٩٧٥ عن الإمام الباقر عليه السلام، علل الشرائع: ١/ ٥٦/ ١ عن عليّ بن يقطين عن رجل عن الإمام الباقر عليه السلام.