الصلاة في الكتاب و السنة
(١)
در باره اين ترجمه
٥ ص
(٢)
مقدّمه مؤلّف
٧ ص
(٣)
پيش گفتار
٩ ص
(٤)
1- خود را در برابر نسيم رحمت پروردگار نهادن
١٤ ص
(٥)
2- روى گرداندن از بيهودگى
١٥ ص
(٦)
فصل اوّل وجوب نماز
١٦ ص
(٧)
قرآن
١٦ ص
(٨)
فايده
١٧ ص
(٩)
فصل دوّم حكمت نماز
١٨ ص
(١٠)
قرآن
١٨ ص
(١١)
فصل سوّم نماز پيش از اسلام
٢٠ ص
(١٢)
قرآن
٢٠ ص
(١٣)
فصل چهارم فضيلت نماز
٢٢ ص
(١٤)
فائده
٢٣ ص
(١٥)
فصل پنجم ويژگيهاى نماز
٢٤ ص
(١٦)
1/ 5 استوارى دين
٢٤ ص
(١٧)
2/ 5 بهترين دستور
٢٥ ص
(١٨)
3/ 5 روشنى چشم پيامبر
٢٧ ص
(١٩)
4/ 5 نخستين واجب الهى
٢٧ ص
(٢٠)
5/ 5 نخستين آموزش واجب
٢٩ ص
(٢١)
6/ 5 نخستين مورد باز خواست
٢٩ ص
(٢٢)
فصل ششم ترغيب به برپا داشتن نماز
٣١ ص
(٢٣)
قرآن
٣١ ص
(٢٤)
فصل هفتم مواظبت بر نماز
٣٣ ص
(٢٥)
قرآن
٣٣ ص
(٢٦)
فصل هشتم وقتهاى نماز
٣٦ ص
(٢٧)
قرآن
٣٦ ص
(٢٨)
فصل نهم مواظبت بر وقتهاى نماز
٣٨ ص
(٢٩)
فصل دهم واداشتن خانواده به نماز
٤٣ ص
(٣٠)
قرآن
٤٣ ص
(٣١)
فصل يازدهم فضيلت نمازگزار
٤٥ ص
(٣٢)
قرآن
٤٥ ص
(٣٣)
فصل دوازدهم حدود نماز
٤٧ ص
(٣٤)
فصل سيزدهم آداب نماز
٤٩ ص
(٣٥)
أ آداب ظاهرى
٤٩ ص
(٣٦)
1/ 13 مسواك زدن
٤٩ ص
(٣٧)
2/ 13 زينت كردن
٤٩ ص
(٣٨)
قرآن
٤٩ ص
(٣٩)
فايده
٥٠ ص
(٤٠)
3/ 13 استفاده از بوى خوش
٥١ ص
(٤١)
4/ 13 انگشتر به دست داشتن
٥١ ص
(٤٢)
5/ 13 رعايت اول وقت
٥٢ ص
(٤٣)
6/ 13 نماز واجب را در مسجد خواندن
٥٤ ص
(٤٤)
7/ 13 دعا كردن در آغاز نماز
٥٥ ص
(٤٥)
8/ 13 پناه جستن
٥٧ ص
(٤٦)
9/ 13 آشكارا گفتن بسم اللّه
٥٧ ص
(٤٧)
10/ 13 آرامش تن
٥٩ ص
(٤٨)
11/ 13 درنگ كردن
٦٠ ص
(٤٩)
12/ 13 بينى به خاك ماليدن
٦٠ ص
(٥٠)
فايده
٦١ ص
(٥١)
ب آداب باطنى
٦١ ص
(٥٢)
13/ 13 حضور قلب داشتن
٦١ ص
(٥٣)
14/ 13 فروتنى
٦٣ ص
(٥٤)
قرآن
٦٣ ص
(٥٥)
15/ 13 گريستن
٦٤ ص
(٥٦)
16/ 13 نماز خواندن مانند نماز خداحافظى كننده
٦٥ ص
(٥٧)
فصل چهاردهم تكبير و آداب آن
٦٦ ص
(٥٨)
فصل پانزدهم آداب ركوع
٦٩ ص
(٥٩)
فصل شانزدهم آداب سجده
٧١ ص
(٦٠)
فصل هفدهم آداب ركوع و سجود
٧٣ ص
(٦١)
فصل هيجدهم آداب برخاستن از سجده
٧٧ ص
(٦٢)
فصل نوزدهم قنوت و آداب آن
٧٩ ص
(٦٣)
فصل بيستم تشهد و آداب آن
٨٢ ص
(٦٤)
فصل بيست و يكم سلام و آداب آن
٨٤ ص
(٦٥)
فصل بيست و دوّم آداب كلّى نماز
٨٦ ص
(٦٦)
فصل بيست و سوّم آنچه براى نمازگزار شايسته نيست
٩٢ ص
(٦٧)
1/ 23 نگهدارى بول و غائط
٩٢ ص
(٦٨)
3/ 23 شكستن انگشتان
٩٣ ص
(٦٩)
4/ 23 بازى كردن
٩٤ ص
(٧٠)
5/ 23 به اين سو و آن سو روى گرداندن
٩٤ ص
(٧١)
6/ 23 سستى كردن
٩٦ ص
(٧٢)
7/ 23 خميازه كشيدن
٩٧ ص
(٧٣)
8/ 23 خواب آلود بودن
٩٧ ص
(٧٤)
9/ 23 شتاب ورزيدن
٩٨ ص
(٧٥)
10/ 23 چشم بستن
٩٨ ص
(٧٦)
11/ 23 نماز خواندن در مكانهايى كه ذكرشان مى آيد
٩٩ ص
(٧٧)
فصل بيست و چهارم كليات آنچه براى نمازگزار شايسته نيست
١٠١ ص
(٧٨)
فصل بيست و پنجم بيم دادن از سبك شمردن نماز
١٠٥ ص
(٧٩)
قرآن
١٠٥ ص
(٨٠)
فصل بيست و ششم بيم دادن از تباه كردن نماز
١٠٨ ص
(٨١)
قرآن
١٠٨ ص
(٨٢)
فصل بيست و هفتم آثار نماز
١١١ ص
(٨٣)
1/ 27 از ميان رفتن بديها
١١١ ص
(٨٤)
قرآن
١١١ ص
(٨٥)
2/ 27 پاكى جان
١١٤ ص
(٨٦)
3/ 27 راندن شيطان
١١٦ ص
(٨٧)
4/ 27 بازداشتن از كار زشت و ناپسند
١١٦ ص
(٨٨)
قرآن
١١٦ ص
(٨٩)
5/ 27 پايدارى
١١٧ ص
(٩٠)
6/ 27 فرو آمدن رحمت
١١٨ ص
(٩١)
7/ 27 پذيرش دعا
١١٩ ص
(٩٢)
8/ 27 رسيدن به هر خوبى
١٢٠ ص
(٩٣)
9/ 27 تقرّب به خداوند تعالى
١٢٠ ص
(٩٤)
10/ 27 ورود به بهشت
١٢٠ ص
(٩٥)
فصل بيست و هشتم آثار اساسى نماز
١٢٢ ص
(٩٦)
فصل بيست و نهم آثار نماز نخواندن
١٢٥ ص
(٩٧)
1/ 29 خشم خداى تعالى
١٢٥ ص
(٩٨)
2/ 29 تباه شدن عمل
١٢٥ ص
(٩٩)
3/ 29 كفر
١٢٦ ص
(١٠٠)
فصل سى ام كيفر ترك كننده نماز
١٢٨ ص
(١٠١)
قرآن
١٢٨ ص
(١٠٢)
فصل سى و يكم حقيقت نماز
١٣٠ ص
(١٠٣)
فصل سى و دوّم اسباب پذيرش نماز
١٣٤ ص
(١٠٤)
فصل سى و سوّم موانع پذيرش نماز
١٣٦ ص
(١٠٥)
فصل سى و چهارم فضيلت ذكر و دعا پس از نماز
١٣٨ ص
(١٠٦)
فصل سى و پنجم آنچه پس از نماز مى سزد
١٤٠ ص
(١٠٧)
1/ 35 سه بار تكبير گفتن
١٤٠ ص
(١٠٨)
2/ 35 آية الكرسى خواندن
١٤١ ص
(١٠٩)
3/ 35 سوره توحيد خواندن
١٤١ ص
(١١٠)
4/ 35 درود فرستادن بر پيامبر و خاندانش
١٤١ ص
(١١١)
5/ 35 تسبيحات حضرت زهرا عليها السلام
١٤٢ ص
(١١٢)
6/ 35 استغفار كردن
١٤٢ ص
(١١٣)
7/ 35 سجده شكر گذاردن
١٤٣ ص
(١١٤)
8/ 35 گونه بر خاك نهادن
١٤٤ ص
(١١٥)
فصل سى و ششم دعاهاى روايت شده در پى نماز
١٤٥ ص
(١١٦)
فصل و سى و هفتم فضيلت انتظار نماز
١٥٠ ص
(١١٧)
فصل سى و هشتم روش اهل بيت عليهم السلام در نماز
١٥٢ ص
(١١٨)
1/ 38 نماز پيامبر صلى الله عليه و آله
١٥٢ ص
(١١٩)
2/ 38 نماز امام على عليه السلام
١٥٤ ص
(١٢٠)
3/ 38 نماز فاطمه عليها السلام
١٥٦ ص
(١٢١)
4/ 38 نماز امام حسن بن على عليهما السلام
١٥٦ ص
(١٢٢)
5/ 38 نماز امام حسين بن على عليهما السلام
١٥٧ ص
(١٢٣)
6/ 38 نماز امام على بن حسين عليهما السلام
١٥٨ ص
(١٢٤)
7/ 38 نماز امام محمّد باقر عليه السلام
١٦٠ ص
(١٢٥)
8/ 38 نماز امام جعفر صادق عليه السلام
١٦١ ص
(١٢٦)
9/ 38 نماز امام موسى بن جعفر عليهما السلام
١٦٢ ص
(١٢٧)
10/ 38 نماز امام على بن موسى الرضا عليهما السلام
١٦٤ ص
(١٢٨)
فصل سى و نهم روابودن با هم خواندن و فضيلت جدا خواندن دو نماز
١٦٨ ص
(١٢٩)
بيان
١٧٠ ص
(١٣٠)
فصل چهلم قضاى نماز
١٧٢ ص
(١٣١)
فهرس المصادر
٢٣٣ ص
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص

الصلاة في الكتاب و السنة - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٧٥ - فصل هفدهم آداب ركوع و سجود

٢٧٦. سَماعَة: سَأَلتُهُ عَنِ الرُّكوعِ و السُّجودِ هَل نَزَلَ فِي القُرآنِ؟ فَقالَ: نَعَم، قَولُ اللّهِ عَزَّ و جَلَّ: «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ارْكَعُوا وَ اسْجُدُوا»[٤٠٧] فَقُلتُ: كَيفَ حَدُّ الرُّكوعِ و السُّجودِ؟ فَقالَ: أمّا ما يُجزيكَ مِنَ الرُّكوعِ فَثَلاثُ تَسبيحاتٍ تَقولُ: سُبحانَ اللّهِ سُبحانَ اللّهِ ثَلاثًا، و مَن كانَ يَقوى عَلى أن يُطَوِّلَ الرُّكوعَ و السُّجودَ فَليُطَوِّل مَا استَطاعَ يَكونُ ذلِكَ في تَسبيحِ اللّهِ و تَحميدِهِ و تَمجيدِهِ و الدُّعاءِ و التَّضَرُّعِ، فَإِنَّ أقرَبَ ما يَكونُ العَبدُ إلى رَبِّهِ و هُوَ ساجِدٌ، فَأَمَّا الإِمامُ فَإِنَّهُ إذا قامَ بِالنّاس فَلا يَنبَغي أن يُطَوِّلَ بِهِم فَإِنَّ فِي النّاس الضَّعيفَ و مَن لَهُ الحاجَةُ، فَإِنَّ رَسولَ اللّهِ صلى الله عليه و آله كانَ إذا صَلّى بِالنّاسِ خَفَّ بِهِ‌[٤٠٨].

٢٧٧. زُرارَة: إذا قامَتِ المَرأَةُ فِي الصَّلاةِ جَمَعَت بَينَ قَدَمَيها و لا تُفَرِّجُ بَينَهُما و تَضُمُّ يَدَيها إلى صَدرِها لِمَكانِ ثَديَيها، فَإِذا رَكَعَت وَضَعَت يَدَيها فَوقَ رُكبَتَيها عَلى فَخِذَيها لِئَلّا تُطَأطِئَ كَثيرًا فَتَرتَفِعَ عَجيزَتَها، فَإِذا جَلَسَت فَعَلى إليَتَيها لَيسَ كَما يَقعُدُ الرَّجُلُ، و إذا سَقَطَت لِلسَّجودِ بَدَأَت بِالقُعودِ بِالرُّكبَتَينِ قَبلَ اليَدَينِ، ثُمَّ تَسجُدُ لاطِئَةً بِالأَرضِ، فَإِذا كانَت في جُلوسِها ضَمَّت فَخِذَيها و رَفَعَت رُكبَتَيها مِنَ الأَرضِ، و إذا نَهَضَتِ انسَلَّتِ انسِلالًا لا تَرفَعُ عَجيزَتَها أوَّلًا[٤٠٩].

٢٧٨. الإمام الرضا عليه السلام: فَإِن قالَ: فَلِمَ جُعِلَ التَّسبيحُ و الرُّكوعُ و السُّجودُ؟ قيلَ: لِعِلَلٍ، مِنها أن يَكونَ العَبدُ مَعَ خُضوعِهِ و خُشوعِهِ و تَعَبُّدِهِ و تَوَرُّعِهِ و استِكانَتِهِ و تَذَلُّلِهِ و تَواضُعِهِ و تَقَرُّبِهِ إلى رَبِّهِ مُقَدِّسًا لَهُ مُمَجِّدًا مُسَبِّحًا مُعَظِّمًا شاكِرًا لِخالِقِهِ و رازِقِهِ، و ليَستَعمِلِ التَّسبيحَ و التَّحميدَ كَما استَعمَلَ التَّكبيرَ

و التَّهليلَ، و ليَشغَل قَلبَهُ و ذِهنَهُ بِذِكرِ اللّهِ و لَم يَذهَب بِهِ الفِكرُ و الأَماني غَير اللّهِ‌[٤١٠].

٢٧٦. سماعه: از ايشان‌[٤١١] پرسيدم آيا ركوع و سجود در قرآن نازل شده است؟ فرمود: بلى، گفته خداى عز و جل: «اى ايمان آورندگان، ركوع و سجود كنيد». پس گفتم: حد ركوع و سجود چيست؟ فرمود: آنچه از ركوع كفايت مى‌كند، سه تسبيح است. مى‌گويى: سبحان اللّه، سبحان اللّه، تا سه بار و هر كس كه توان طول دادن ركوع و سجودش را دارد، آن دو را تا آنجا كه مى‌تواند با تسبيح و ستايش و بزرگداشت خداوند و دعا و زارى طول بدهد كه بنده در سجده از هر وقت ديگر به پروردگارش نزديكتر است. و اما امام هنگامى كه براى مردم اقامه جماعت مى‌كند، سزاوار نيست كه نماز را با آنان طول بدهد؛ زيرا در ميان مردم، اشخاص ناتوان و گرفتار هستند؛ همانا پيامبر خدا صلى الله عليه و آله هنگامى كه با مردم نماز مى‌خواند بر آنان سبك مى‌گرفت‌[٤١٢].

٢٧٧. زراره: هرگاه زن به نماز مى‌ايستد، دو پايش را كنار هم مى‌نهد و ميان آن دو فاصله نمى‌دهد و دستانش را به سبب پستانهايش به سينه مى‌چسباند و در ركوع بالاى زانوانش و بر رانش مى‌نهد تا زياد خم نشود و سرينش بالا بيايد. در نشستن بر سرين بنشيند و نه آن‌گونه كه مرد مى‌نشيند و هنگامى كه به سجده مى‌رود زانوانش را پيش از دستانش بر زمين مى‌گذارد و سپس چسبيده به زمين سجده مى‌كند، در نشستن رانهايش را به هم مى‌چسباند و زانوانش را از زمين بلند مى‌كند و هنگام برخاستن نرم و آهسته برمى‌خيزد و نخست سرينش را بلند نمى‌كند.


[٤٠٧] الحجّ: ٧٧.

[٤٠٨] م التهذيب: ٢/ ٧٧/ ٢٨٧، الاستبصار: ١/ ٣٢٤/ ١٢١١ صدره إلى:« سبحان اللّه ثلاثا».

[٤٠٩] الكافي: ٣/ ٣٣٥/ ٢، التهذيب: ٢/ ٩٤/ ٣٥٠ كلاهما مضمرا.

[٤١٠] علل الشرائع: ٢٦٠/ ٩، عيون أخبار الرضا عليه السلام: ٢/ ١٠٧ نحوه و فيه كما هو الأصحّ« فَلِمَ جُعِلَ التَّسبيحُ فِي الرُّكوعِ و السُّجودِ؟» كلاهما عن الفضل بن شاذان.

[٤١١] دانشمندان حديث شناس به اينگونه احاديث« مضمر» مى‌گويند، زيرا راوى، گوينده سخن را با ضمير ياد كرده است. تحقيقات گسترده، گوينده برخى از اين احاديث را معين كرده است كه در اينجا به احتمال فراوان امام صادق عليه السلام مى‌باشد.

[٤١٢]« استبصار» فقط از ابتداى حديث تا« سه بار سبحان اللّه» را آورده است.