الصلاة في الكتاب و السنة
(١)
در باره اين ترجمه
٥ ص
(٢)
مقدّمه مؤلّف
٧ ص
(٣)
پيش گفتار
٩ ص
(٤)
1- خود را در برابر نسيم رحمت پروردگار نهادن
١٤ ص
(٥)
2- روى گرداندن از بيهودگى
١٥ ص
(٦)
فصل اوّل وجوب نماز
١٦ ص
(٧)
قرآن
١٦ ص
(٨)
فايده
١٧ ص
(٩)
فصل دوّم حكمت نماز
١٨ ص
(١٠)
قرآن
١٨ ص
(١١)
فصل سوّم نماز پيش از اسلام
٢٠ ص
(١٢)
قرآن
٢٠ ص
(١٣)
فصل چهارم فضيلت نماز
٢٢ ص
(١٤)
فائده
٢٣ ص
(١٥)
فصل پنجم ويژگيهاى نماز
٢٤ ص
(١٦)
1/ 5 استوارى دين
٢٤ ص
(١٧)
2/ 5 بهترين دستور
٢٥ ص
(١٨)
3/ 5 روشنى چشم پيامبر
٢٧ ص
(١٩)
4/ 5 نخستين واجب الهى
٢٧ ص
(٢٠)
5/ 5 نخستين آموزش واجب
٢٩ ص
(٢١)
6/ 5 نخستين مورد باز خواست
٢٩ ص
(٢٢)
فصل ششم ترغيب به برپا داشتن نماز
٣١ ص
(٢٣)
قرآن
٣١ ص
(٢٤)
فصل هفتم مواظبت بر نماز
٣٣ ص
(٢٥)
قرآن
٣٣ ص
(٢٦)
فصل هشتم وقتهاى نماز
٣٦ ص
(٢٧)
قرآن
٣٦ ص
(٢٨)
فصل نهم مواظبت بر وقتهاى نماز
٣٨ ص
(٢٩)
فصل دهم واداشتن خانواده به نماز
٤٣ ص
(٣٠)
قرآن
٤٣ ص
(٣١)
فصل يازدهم فضيلت نمازگزار
٤٥ ص
(٣٢)
قرآن
٤٥ ص
(٣٣)
فصل دوازدهم حدود نماز
٤٧ ص
(٣٤)
فصل سيزدهم آداب نماز
٤٩ ص
(٣٥)
أ آداب ظاهرى
٤٩ ص
(٣٦)
1/ 13 مسواك زدن
٤٩ ص
(٣٧)
2/ 13 زينت كردن
٤٩ ص
(٣٨)
قرآن
٤٩ ص
(٣٩)
فايده
٥٠ ص
(٤٠)
3/ 13 استفاده از بوى خوش
٥١ ص
(٤١)
4/ 13 انگشتر به دست داشتن
٥١ ص
(٤٢)
5/ 13 رعايت اول وقت
٥٢ ص
(٤٣)
6/ 13 نماز واجب را در مسجد خواندن
٥٤ ص
(٤٤)
7/ 13 دعا كردن در آغاز نماز
٥٥ ص
(٤٥)
8/ 13 پناه جستن
٥٧ ص
(٤٦)
9/ 13 آشكارا گفتن بسم اللّه
٥٧ ص
(٤٧)
10/ 13 آرامش تن
٥٩ ص
(٤٨)
11/ 13 درنگ كردن
٦٠ ص
(٤٩)
12/ 13 بينى به خاك ماليدن
٦٠ ص
(٥٠)
فايده
٦١ ص
(٥١)
ب آداب باطنى
٦١ ص
(٥٢)
13/ 13 حضور قلب داشتن
٦١ ص
(٥٣)
14/ 13 فروتنى
٦٣ ص
(٥٤)
قرآن
٦٣ ص
(٥٥)
15/ 13 گريستن
٦٤ ص
(٥٦)
16/ 13 نماز خواندن مانند نماز خداحافظى كننده
٦٥ ص
(٥٧)
فصل چهاردهم تكبير و آداب آن
٦٦ ص
(٥٨)
فصل پانزدهم آداب ركوع
٦٩ ص
(٥٩)
فصل شانزدهم آداب سجده
٧١ ص
(٦٠)
فصل هفدهم آداب ركوع و سجود
٧٣ ص
(٦١)
فصل هيجدهم آداب برخاستن از سجده
٧٧ ص
(٦٢)
فصل نوزدهم قنوت و آداب آن
٧٩ ص
(٦٣)
فصل بيستم تشهد و آداب آن
٨٢ ص
(٦٤)
فصل بيست و يكم سلام و آداب آن
٨٤ ص
(٦٥)
فصل بيست و دوّم آداب كلّى نماز
٨٦ ص
(٦٦)
فصل بيست و سوّم آنچه براى نمازگزار شايسته نيست
٩٢ ص
(٦٧)
1/ 23 نگهدارى بول و غائط
٩٢ ص
(٦٨)
3/ 23 شكستن انگشتان
٩٣ ص
(٦٩)
4/ 23 بازى كردن
٩٤ ص
(٧٠)
5/ 23 به اين سو و آن سو روى گرداندن
٩٤ ص
(٧١)
6/ 23 سستى كردن
٩٦ ص
(٧٢)
7/ 23 خميازه كشيدن
٩٧ ص
(٧٣)
8/ 23 خواب آلود بودن
٩٧ ص
(٧٤)
9/ 23 شتاب ورزيدن
٩٨ ص
(٧٥)
10/ 23 چشم بستن
٩٨ ص
(٧٦)
11/ 23 نماز خواندن در مكانهايى كه ذكرشان مى آيد
٩٩ ص
(٧٧)
فصل بيست و چهارم كليات آنچه براى نمازگزار شايسته نيست
١٠١ ص
(٧٨)
فصل بيست و پنجم بيم دادن از سبك شمردن نماز
١٠٥ ص
(٧٩)
قرآن
١٠٥ ص
(٨٠)
فصل بيست و ششم بيم دادن از تباه كردن نماز
١٠٨ ص
(٨١)
قرآن
١٠٨ ص
(٨٢)
فصل بيست و هفتم آثار نماز
١١١ ص
(٨٣)
1/ 27 از ميان رفتن بديها
١١١ ص
(٨٤)
قرآن
١١١ ص
(٨٥)
2/ 27 پاكى جان
١١٤ ص
(٨٦)
3/ 27 راندن شيطان
١١٦ ص
(٨٧)
4/ 27 بازداشتن از كار زشت و ناپسند
١١٦ ص
(٨٨)
قرآن
١١٦ ص
(٨٩)
5/ 27 پايدارى
١١٧ ص
(٩٠)
6/ 27 فرو آمدن رحمت
١١٨ ص
(٩١)
7/ 27 پذيرش دعا
١١٩ ص
(٩٢)
8/ 27 رسيدن به هر خوبى
١٢٠ ص
(٩٣)
9/ 27 تقرّب به خداوند تعالى
١٢٠ ص
(٩٤)
10/ 27 ورود به بهشت
١٢٠ ص
(٩٥)
فصل بيست و هشتم آثار اساسى نماز
١٢٢ ص
(٩٦)
فصل بيست و نهم آثار نماز نخواندن
١٢٥ ص
(٩٧)
1/ 29 خشم خداى تعالى
١٢٥ ص
(٩٨)
2/ 29 تباه شدن عمل
١٢٥ ص
(٩٩)
3/ 29 كفر
١٢٦ ص
(١٠٠)
فصل سى ام كيفر ترك كننده نماز
١٢٨ ص
(١٠١)
قرآن
١٢٨ ص
(١٠٢)
فصل سى و يكم حقيقت نماز
١٣٠ ص
(١٠٣)
فصل سى و دوّم اسباب پذيرش نماز
١٣٤ ص
(١٠٤)
فصل سى و سوّم موانع پذيرش نماز
١٣٦ ص
(١٠٥)
فصل سى و چهارم فضيلت ذكر و دعا پس از نماز
١٣٨ ص
(١٠٦)
فصل سى و پنجم آنچه پس از نماز مى سزد
١٤٠ ص
(١٠٧)
1/ 35 سه بار تكبير گفتن
١٤٠ ص
(١٠٨)
2/ 35 آية الكرسى خواندن
١٤١ ص
(١٠٩)
3/ 35 سوره توحيد خواندن
١٤١ ص
(١١٠)
4/ 35 درود فرستادن بر پيامبر و خاندانش
١٤١ ص
(١١١)
5/ 35 تسبيحات حضرت زهرا عليها السلام
١٤٢ ص
(١١٢)
6/ 35 استغفار كردن
١٤٢ ص
(١١٣)
7/ 35 سجده شكر گذاردن
١٤٣ ص
(١١٤)
8/ 35 گونه بر خاك نهادن
١٤٤ ص
(١١٥)
فصل سى و ششم دعاهاى روايت شده در پى نماز
١٤٥ ص
(١١٦)
فصل و سى و هفتم فضيلت انتظار نماز
١٥٠ ص
(١١٧)
فصل سى و هشتم روش اهل بيت عليهم السلام در نماز
١٥٢ ص
(١١٨)
1/ 38 نماز پيامبر صلى الله عليه و آله
١٥٢ ص
(١١٩)
2/ 38 نماز امام على عليه السلام
١٥٤ ص
(١٢٠)
3/ 38 نماز فاطمه عليها السلام
١٥٦ ص
(١٢١)
4/ 38 نماز امام حسن بن على عليهما السلام
١٥٦ ص
(١٢٢)
5/ 38 نماز امام حسين بن على عليهما السلام
١٥٧ ص
(١٢٣)
6/ 38 نماز امام على بن حسين عليهما السلام
١٥٨ ص
(١٢٤)
7/ 38 نماز امام محمّد باقر عليه السلام
١٦٠ ص
(١٢٥)
8/ 38 نماز امام جعفر صادق عليه السلام
١٦١ ص
(١٢٦)
9/ 38 نماز امام موسى بن جعفر عليهما السلام
١٦٢ ص
(١٢٧)
10/ 38 نماز امام على بن موسى الرضا عليهما السلام
١٦٤ ص
(١٢٨)
فصل سى و نهم روابودن با هم خواندن و فضيلت جدا خواندن دو نماز
١٦٨ ص
(١٢٩)
بيان
١٧٠ ص
(١٣٠)
فصل چهلم قضاى نماز
١٧٢ ص
(١٣١)
فهرس المصادر
٢٣٣ ص
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص

الصلاة في الكتاب و السنة - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٣ - فائده

٢٢. عنه صلى الله عليه و آله: الصَّلاةُ مِن شَرائِعِ الدّين، و فيها مَرضاةُ الرَّبِّ عز و جل، و هيَ مِنهاجُ الأَنبياءِ[٧٩].

٢٣. عنه صلى الله عليه و آله: لا خَيرَ في دينٍ لا رُكوعَ فيهِ و لا سُجودَ[٨٠].

٢٤. عنه صلى الله عليه و آله: قالَ اللّهُ تَعالى: قَسَمتُ الصَّلاةَ بَيني و بَينَ عَبدي نِصفَينِ و لِعَبدي ما سَأَلَ، فَإِذا قالَ العَبدُ: «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ» قالَ اللّهُ تَعالى: حَمِدَني عَبدي، و إذا قالَ: «الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ» قالَ اللّهُ تَعالى: أثنى عَلَيَّ عَبدي، و إذا قالَ: «مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ» قالَ: مَجَّدَني عَبدي (وَ قالَ مَرَّةً: فَوَّضَ إلَيَّ عَبدي)، فَإِذا قالَ: «إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ» قالَ: هذا بَيني و بَينَ عَبدي و لِعَبدي ما سَأَلَ، فَإِذا قالَ: «اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَ لَا الضَّالِّينَ» قالَ: هذا لِعَبدي و لِعَبدي ما سَأَلَ‌[٨١].

راجع: الحديث ١٢.

فائدة:

قال صاحب الجواهر رحمه الله بعد نقل روايات في فضل الصلاة: لا يختصّ هذا الفضل بخصوص الفرائض الخمس من الصلوات و إن اختصّت بعض الأخبار بها، بل قد يقال بانصراف ما كان موضوعه لفظ الصلاة إليها لأنّها هي المعهودة المستعملة التي لم يُسأل العبد بعد أدائها عن غيرها، إلّا أنّ التأمّل فيما ورد عنهم عليهم السلام بل هو صريح البعض يقضي بعدم الفرق بين الفرض و النفل في هذا الفضل و أنّهما جميعًا خير العمل‌[٨٢].

٢٢. نماز، از دستورات دين و در آن، خشنودى پروردگار عز و جل نهفته و راه روشن پيامبران است.

٢٣. دينى كه ركوع و سجود در آن نباشد، هيچ خيرى ندارد.

٢٤. خداوند تعالى فرموده است: نماز را بين خود و بنده‌ام دو نيمه كرده‌ام و آنچه بخواهد به او مى‌دهم.

پس هنگامى كه بنده مى‌گويد: «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ» خداوند تعالى مى‌گويد: بنده‌ام مرا ستود. و هنگامى كه گفت: «الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ» خداوند تعالى مى‌گويد: بنده‌ام مرا ستايش كرد و هنگامى كه گفت: «مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ» مى‌گويد: بنده‌ام مرا بزرگ داشت (يك بار فرمود: بنده‌ام [امرش را] به من واگذارد) و هنگامى كه گفت: «إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ» مى‌گويد: اين بين من و بنده‌ام مى‌باشد و آنچه خواست به او مى‌دهم. پس هنگامى كه گفت: «اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ» مى‌گويد: اين براى بنده‌ام مى‌باشد و آنچه خواست به او مى‌ده‌[٨٣].

فائده:

صاحب كتاب بزرگ جواهر الكلام فى شرح شرائع الاسلام پس از نقل روايتهايى در فضيلت نماز مى‌گويد: اين فضيلت، اختصاص به نمازهاى پنجگانه واجب ندارد، گرچه برخى خبرها مخصوص به آن‌هاست. بلكه گفته مى‌شود منظور هر روايتى كه واژه صلاة دارد آن‌ها هستند؛ چون معروف و رايج بوده و جز آن‌ها نماز ديگرى را از بنده نمى‌خواهند. امّا دقّت در آنچه از پيشوايان رسيده كه برخى صراحت هم دارند حكم مى‌كند در اين فضيلت، بين واجب و مستحب فرقى نگذاريم و هر دو را بهترين كار بدانيم.


[٧٩] الخصال: ٥٢٢/ ١١ عن ضمرة بن حبيب.

[٨٠] أمالي الطوسي: ٥٠٥/ ١١٠٦ عن جابر.

[٨١] صحيح مسلم: ١/ ٢٩٦/ ٣٨، سنن ابن ماجة: ٢/ ١٢٤٣/ ٣٧٨٤، مسند ابن حنبل: ٣/ ٣٣/ ٧٢٩٥ و ص ١٣٠/ ٧٨٤١ و ص ٤٨٣/ ٩٩٣٩، السنن الكبرى: ٢/ ٥٨/ ٢٣٦٦، سنن الدارقطني: ١/ ٣١٢/ ٣٥ كلّها عن أبي هريرة؛ التبيان: ١/ ٤٦ عن جابر بن عبد اللّه و فيه« ... مَجَّدَني عَبدي، ثُمَّ قالَ: هذا لي و لَهُ ما بَقيَ».

[٨٢] جواهر الكلام: ٣/ ٦.

[٨٣] م در نقل تفسير تبيان چنين آمده است:« بنده‌ام مرا بزرگ داشت. سپس فرمود: اين براى من و بقيه براى اوست».