علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٣٨ - تحلیل اهداف بعثت پیامبر اسلام در روایات
است؛ اما روایاتی که اهداف بعثت را دنبال میکند، از میان این روایات به شصت و یک عدد محدود میشود. این نوشته میکوشد پس از گردآوری سخنان پیامبر٦ و ائمه اهل بیت؟عهم؟ در باره اهداف بعثت به تحلیل آنها بپردازد و ارزشهای بازگو شده را ردهبندی و اولویتبندی نماید. در این پژوهش با جست و جو در میان منابع معتبر روایی شیعه و سنی، روایات مربوط به اهداف بعثت انتخاب شدند و با حذف روایات مکرر، ٢٢ روایت ارزیابی شده است. کثرت نقل و عنوان شدن روایات منتخب در کتب معتبر روایی سبب اطمینان به صدور آنها میگردد. تعدادی از روایات نیز به صورتهای گوناگون، اما با مضمون واحدی در کتب روایی مطرح شده که در پاورقی به آنها اشاره شده است. آنچه در این مقاله بدان پرداخته میشود در دو عنوان دنبال خواهد شد: ١. گزارش اجمالی روایات و بیان نمایهها،
٢. تحلیل نمایهها. در پایان هم جمعبندی و نتیجهگیری بحث خواهد آمد.
بخش اول. گزارش اجمالی از روایات و بیان نمایهها
حدیث اول
قَالَ الصَّادِقُ٧... وَ قَالَ النَّبِیُّ٦: بُعِثْتُ لِلْحِلْمِ مَرْکَزاً وَ لِلْعِلْمِ مَعْدِناً وَ لِلصَّبْرِ مَسْکَناً.[١]
نمایه موضوعی
١.حلم، ٢. علم و دانش، ٣. صبر و تحمل.
حدیث دوم
... فبَعَثَ فِیهِمْ رُسُلَهُ وَ وَاتَرَ إِلَیْهِمْ أَنْبِیَاءَهُ لِیَسْتَأْدُوهُمْ مِیثَاقَ فِطْرَتِهِ وَ یُذَکِّرُوهُمْ مَنْسِیَّ نِعْمَتِهِ وَ یَحْتَجُّوا عَلَیْهِمْ بِالتَّبْلِیغِ وَ یُثِیرُوا لَهُمْ دَفَائِنَ الْعُقُولِ وَ یُرُوهُمْ آیَاتِ الْمَقْدِرَةِ...[٢]
نمایه موضوعی
١. باز طلب کردن میثاق فطرت، ٢. یادآوری نعمتها (شکرگزاری)، ٣. هدایت و احتجاج به مدد برهان، ٤. بارورکردن گنجینههای دانش پنهانی، ٥. نشان دادن آیات و نشانههای نوشته شده.
حدیث سوم
.... مُحَمَّدُ بْنُ یَحیی، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسی، عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَکَمِ، عَنِ الْحُسَیْنِ
[١]. مصباح الشریعة، ص١٥٥؛ بحارالانوار الجامعه لدرر الاخبار ائمه اطهار، ج٦٨، ص٤٢٢-٤٢٣.
[٢]. شرح نهج البلاغة، ص٢٣.