... قَالَ مَثَلُ مَا بَعَثَنِی اللَّهُ بِهِ مِنْ الْهُدی، وَ الْعِلْمِ کَمَثَلِ الْغَیْثِ الْکَثِیرِ أَصَابَ أَرْضاً، فَکَانَ مِنْهَا نَقِیَّةٌ قَبِلَتْ الْمَاءَ، فَأَنْبَتَتْ الْکَلَأَ وَ الْعُشْبَ الْکَثِیرَ، وَ کَانَتْ مِنْهَا أَجَادِبُ أَمْسَکَتْ الْمَاءَ، فَنَفَعَ اللَّهُ بِهَا النَّاسَ، فَشَرِبُوا وَ سَقَوْا وَ زَرَعُوا وَ اصَابَتْ مِنْهَا طَائِفَةً أُخْری، إِنَّمَا هِیَ قِیعَانٌ لَا تُمْسِکُ مَاءً، وَ لَا تُنْبِتُ کَلَأً، فَذَلِکَ مَثَلُ مَنْ فَقُهَ فِی دِینِ اللَّهِ، وَ نَفَعَهُ مَا بَعَثَنِی اللَّهُ بِهِ، فَعَلِمَ وَ عَلَّمَ وَ مَثَلُ مَنْ لَمْ یَرْفَعْ بِذَلِکَ رَأْساً، وَ لَمْ یَقْبَلْ هُدی اللَّهِ الَّذِی أُرْسِلْتُ.[١]

نمایه موضوعی

١. هدایت و علم، ٢. آموختن، ٣. آموزاندن.

حدیث پانزدهم

... قَالَ: إِنِّی لَمْ أُبْعَثْ لَعَّاناً، وَ إِنَّمَا بُعِثْتُ رَحْمَةً.[٢]

نمایه موضوعی

١. نفی لعنت کردن، ٢. پیامبر رحمت.

حدیث شانزدهم

... قال رَسُولُ اللَّهِ؟صم؟: تَعْلَمُ أَنِّی رَحْمَةٌ مُهْدَاةٌ، بُعِثْتُ بِرَفْعِ قَوْمٍ وَوَضْعِ آخَرِینَ.[٣]

نمایه موضوعی

١. پیامبر رحمت، ٢. رفعت و برافراشتن گروهی، ٣. کوچک کردن دیگران.

حدیث هفدهم

... قَالَ رَسُولُ اللَّهِ؟صم؟: بُعِثْتُ دَاعِیاً وَمُبَلِّغاً، وَ لَیْسَ إِلَیَّ مِنَ الْهُدی شَیْءٌ، وَ جُعِلَ إِبْلِیسُ مُزَیِّناً، وَ لَیْسَ إِلَیْهِ مِنَ الضَّلالَةِ شَیْءٌ.[٤]

[١]. صحیح البخاری، ج١، ص٢٨؛ صحیح مسلم، ج٧، ص٦٣؛ سنن الکبری، ج٣، ص٤٢٧؛ صحیح ابن حبان، ج١، ص١٧٦؛ صحیح مسلمبشرح النووی، ج١٥، ص٤٦؛ تغلیق التعلیق، ج٢، ص٨٣؛ عمدة القاری، ج٢، ص٧٦؛ منیة المرید، ص١٠٢؛ کنز العمال، ج١، ص١٧٧؛ المجموع شرح المهذّب، ج١، ص١٨.

[٢]. الجامع الصحیح، ج٨، ص٢٤؛ الادب المفرد، ص٧٥- ٧٦؛ الضعفاء الکبیر، ج٤، ص٣٦٦؛ تاریخ مدینه دمشق، ج٤، ص٩١؛ کنز العمال، ج٣، ص٦١٥؛ المعجم الکبیر، ج١٩، ص١٨٩.

[٣]. تاریخ مدینه منوره، ج٢، ص٦٣٨؛ تاریخ بغداد او مدینة السلام، ج١٤، ص١٤؛ کنز العمال، ج١١، ص٤٢٣ و ج١١ص٤٤٥.

[٤]. الضعفاء الکبیر، ج٢، ص٩؛ طبقات المحدثین باصبهان والواردین علیها، ج٤، ص٢٩٤؛ تاریخ جرجان، ص٣٩٥؛ تاریخ مدینه دمشق، ج٥٦، ص٣٠٢ و ٣٠٣؛ الموضوعات، ج١، ص٢٧٢؛ الکشف الحثیث عمن رمی بوضع الحدیث، ص١٠٥؛ الجامع الصغیر فی احادیث البشیر النذیر ج١، ص٤٨٧؛ در منابع زیر «بعثت مبلغا و لم یبعثنی متعنتا » نقل شده است: الکشاف عن حقائق التنزیل و عیون الاقاویل، ج٣، ص٢٥٨؛ تخریج الاحادیث و الاثار، ج٣، ص١٠٥؛ کنز العمال، ج١١، ص٤٢٦؛ سنن الکبری، ج٧، ص٣٨؛ کشف الخفا و مزیل الالباس، ج١، ص٢١١؛ و در تعداد دیگری از منابع «ان الله لم یبعث نبیا الا مبلّغا»آمده است: المصنف ج١١، ص١٦٣؛ روایتی به این صورت در معجم الکبیر، ج١٩، ص١٨٩ نیز مطرح می‌شود «لم ابعث لعّانا بعثت داعیا ورحمة»:؛ و با این مضمون «بعثت داعیاً و رحمة»: در مجمع الزوائد، ج٥، ص٢٢٠؛ کنزالعمال، ج٦، ص٥٩؛ در الامالی (صدوق) «داعیاً الی الله»، ص١٥٨؛ و در الامالی (طوسی)، ص٥٦١ «داعیاً الی الحق»؛ در مناقب آل ابی طالب، ج٤، ص٣٧٨ «داعیاً الی جناته» عنوان شده است؛ و در منابع ذیل تکیه بر دعوت‌گر بودن در کنار موعظه حسنه عنوان می‌شود: «انما بعثنی ادعوا الی سبیله بالحکمة و الموعظة الحسنة»: الاحتجاج، ج١، ص١٠٠؛ کشف الغمة فی معرفة الائمة، ج١، ص١٨٥ - کنز العمال، ج٦، ص٥٩؛ مجمع الزوائد، ج٥، ص٢٢٠؛ معجم الکبیر، ج٢٢، ص٣٧٤.