صاحِبُکُمْ وَ ما غَوی‌»[١] چنین بر می‌آید که خداوند تمامی گناهان از هر دست و هر گونه نسیان را از پیامبر دور دانسته است.[٢] بنا بر این پیامبر در میان حجّت‌های الهی بعد و پس از خود در قلّۀ عصمت ایستاده است.

از دیدگاه مفید، ائمه در اجرای احکام، بر پایی حدود، حفظ شریعت‌ها و تأدیب مردمان بر جای انبیا تکیه زده‌اند و مانند آنان معصوم‌اند. ارتکاب صغایر از آنان تنها پیش از امامت ممکن است،[٣] و آن هم صغایری که انجام دهندۀ خود را بی اعتبار نمی‌سازد و از روی عمد نیست. همچنین ایشان بعد از امامت از ترک مندوب دور بوده‌اند.[٤]

ب) عصمت از سهو و خطا

از ائمه و انبیا گناه، به معنای ترک واجب سر نزده است و خطا در چنین موردی بر آنان روا نیست و جایز نیست دچار سهوی شوند که به چنین کاری افکنده شوند.[٥] همچنین سهو ایشان در هیچ یک از امور دین مانند نماز جایز نیست و ایشان هیچ یک از احکام را به فراموشی نمی‌سپرده‌اند.[٦]

برتر بودن از تمامی مردمان نزد خداوند

از دیدگاه مفید، یکی دیگر از ویژگی‌های امام آن است که از تمامی مردمان تحت ولایت خود، در اعمالی که از رهگذر آن شایستگی بهشت یافت می‌شود، برتر باشد،[٧] بی‌شکّ و شبهه امام به لحاظ جایگاه دینی، بر همۀ رعیّت مقدّم است و محال است کسی که دیگری نزد خداوند برتر از اوست، چنین تقدّمی یابد. همچنان که رسیدنِ بزرگ‌ترین ثواب به کسی که دیگری از او عمل برتری دارد، مستحیل است.[٨]

[١]. سورۀ نجم، آیۀ١-٢.

[٢]. الفصول المختارة من العیون و المحاسن، ص١٠٤-١٠٣.

[٣]. اوائل المقالات، ص٦٥.

[٤]. الفصول المختارة من العیون و المحاسن، ص١٠٤-١٠٣. او در جایی دیگر می‌گوید ایشان قبل و بعد از امامت از ترک
واجب و مندوب دور بوده‌اند (تصحیح اعتقادات الإمامیة، ص١٢٩). ولی به قرینه جواز ترک اولی در بارۀ انبیا، ظاهراَ قدر متیقن آن است که ایشان از دیدگاه مفید، بعد از امامت ترک اولی نداشته‌اند. همچنین چنان که پیش از این گفتیم، مفید بر آن است که ائمه در حال امامت و حجّت بودن موصوف به کمال‌اند و کامل بودن آنان پیش از امامت
یقینی نیست.

[٥]. الفصول المختارة من العیون و المحاسن، ص١٠٣.

[٦]. اوائل المقالات، ص٦٥.

[٧].همان، ص٣٩-٤٠.

[٨]. المسائل الجارودیة، ص٤٥.