١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٦٦ - چیستی «حسن خلق» و چگونگی تأثیر آن بر روابط اجتماعی

برانگیخت.[١] به گزارش امام حسن مجتبی٧ خاله ایشان هند بن ابی هاله نقل می‌کند که ایشان همواره گشاده‌رو، دارای خلقی آسان و نرم‌خو بود و تندخو و خشن نبود.[٢] همچنین حضرت رسول٦ افراد «سهل و طلق» را دعا کرده است.[٣] همه این‌ها نشان می‌دهد که یکی از کارکردهای مهم حسن خلق، سهولت و آسانی است.

بنا بر این، حسن خلق موجب سهولت و آسانی می‌شود و از این طریق موجب محبت
و پیوند اجتماعی می‌گردد.[٤] اگر این ویژگی نباشد، افراد از گرد هم جدا شده و
پراکنده می‌شوند.[٥]

ج) روایت «زینت»

در روایتی از امام صادق یا امام باقر٧ آمده که ایشان مردم را به حسن خلق فراخوانده و فرموده است که این، شما را نزد مردم زیبا و جمیل می‌سازد.[٦] بر اساس، این روایت، حسن خلق موجب زیبایی اجتماعی شده و زینت، روابط را لذت‌بخش می‌سازد.

از آنچه گذشت، می‌توان گفت که پایه نظری حسن خلق سه مؤلفه اساسی دارد: وسعت، سهولت و زینت. حسن خلق، از سویی خلقِ مثبتِ توسعه یافته‌ای است که مهر و لطفش به دیگران می‌رسد و از سوی دیگر، موجب سهولت و آسانی روابط می‌گردد، و از سوی سوم موجب زینت اجتماعی می‌شود. این سه، فضایی را در روابط اجتماعی به وجود می‌آورند که برای دیگران مایه آسایش، لذت، سرور و امنیت است و به همین جهت موجب بهبود، توسعه، تعمیق و تحکیم روابط اجتماعی می‌شود.


[١]. عنه٦: إنَّ اللّهَ لَم یَبعَثنی مُعَنِّتاً ولا مُتَعَنِّتاً، ولکِن بَعَثَنی مُعَلِّماً مُیَسِّراً. (صحیح مسلم، ج٢، ص١١٠٥، ح٣٣).

[٢]. الإمام الحسن٧: سَأَلتُ خالی هِندَ بنَ أبی هالَةَ عَن حِلیَةِ رَسولِ اللّه٦ و کانَ وَصّافاً لِلنَّبِیِّ٦ فَقالَ: کانَ رسولُ اللّه فَخماً مُفَخَّماً... فَقُلتُ: کَیفَ کانَ سیرَتُهُ فی جُلَسائِهِ؟ فَقالَ: کانَ دائِمَ البِشرِ، سَهلَ الخُلُقِ، لَیِّنَ الجانِبِ لَیسَ بِفَظٍّ و لا غَلیظٍ...

[٣]. رسول الله٦: ایها الناس! و الله انی لاعلم انکم لاتسعون الناس باموالکم و لکن بالطلاقه و حسن الخلق و سمعته یقول رحم الله کل سهل طلق (الزهد، ٢٨).

[٤]. قوله: (حسن الخلق‌ یسر) ای سبب للیسر لان الناس مجبولون بحب من یلاقیهم بحسن الخلق و رعایته(شرح الکافی ملا صالح، ج٨، ص٢٩٣).

[٥]. فبما رحمة من الله لنت لهم و لو کنت فظاً غلیظ القلب لانفضوا من حولک (سوره آل عمران، آیه١٥٩).

[٦]. عن الباقر أو الصادق٨ قال: إنّ ممّا یُزیّن الإسلام الأخلاق الحَسَنة فیما بینَ الناس، فتواظبوا علی مَحاسن الأخلاق و حُسن الهدی و السَمت، فإنّ ذلک ممّا یُزینّکم عند الناس إذا نَظروا إلی مَحاسن ما تَنطقون به و ألقوکم علی ما یَستطیعون بِنَقضکُم فیه، و قد قال اللّه _ عز و جل _ لمحمّدٍ٦: «إنَّکَ لَعَلی خُلُقٍ عَظِیمٍ» و هو الخُلق الّذی فی أیدیکم (مشکاة الانوار، ص٤٢٢، ح١٤٣١).